عنوان: مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزش‌های شخصی و قضاوت اخلاقی

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 50

توضیحات

اصطلاح شخصیت از کلمه لاتین پرسونا[1] به معنای نقاب اخذ شده است. در یونان باستان، بازیگران به هنگام نمایش ماسکی را به صورت خود می‌زدند و از طریق آن نقش واقعی خود را که در ارتباط با همان نقاب بوده است ارائه می‌دادند. مردم نیز سعی دارند رفتار خود را مطابق خواسته ها و انتظارات اجتماعی بروز دهند. شخصیت یک مفهوم انتزاعی است که از طریق انسجام و هماهنگی مجموعه ای از خصوصیات معنا پیدا می‌کند. این خصوصیات عبارتند از: عواطف و هیجانات، انگیزه ها، افکار، تجارب و ادراکات. از سوی دیگر شخصیت تنها شامل جنبه های ظاهری رفتار نیست بلکه معنای واقعی شخصیت چند بعدی است و این ابعاد شامل طیفی از فرایندهای درونی و ذهنی است که افراد را وادار به انجام رفتار معینی می‌کند (دارابی، 1384).

 صاحب نظران مختلف هر کدام از منظر و دیدگاه خود به تعریف این موضوع پرداخته‌اند که در اینجا به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

 جی. پی. گیلفورد[2] (1959) شخصیت را این گونه تعریف کرده است : "شخصیت عبارت از الگوی منحصر به فرد صفات شخصیتی است" در حالی که ریموند کتل[3] (1950) شخصیت را این گونه تعریف کرده است: " شخصیت امکان پیش بینی آنچه را که فرد در موقعیتی خاص انجام خواهد داد، فراهم می‌کند" (راس، 1373).

 برگر[4] (1993) شخصیت را این گونه تعریف می‌کند: " شخصیت عبارت است از الگوهای با ثبات رفتار که از درون افراد برمی خیزد". البتّه این که رفتار یا شخصیت از درون انسان بر می‌خیزد دلیل بر تأثیر نداشتن عوامل بیرونی نیست­­­­­ بلکه این به معنای آن است که پاسخی که افراد به محرّک می‌دهند از درونشان نشأت می‌گیرد زیرا تا سازه‌هایی در درون انسان نباشد، رفتاری از وی سر نخواهد زد. حال این سازه ها می‌تواند فطری باشد یا اکتسابی و حاصل تربیت والدین و یا انتظارات جامعه باشد (دارابی،1384).

 کارل راجرز[5] شخصیت را به عنوان خویشتن سازمان یافته دائمی و ماهیت ادراک شده از نظر ذهنی در نظر می‌گیرد که در مرکز تمام تجربه های ما قرار دارد. برای اریک اریکسون[6] زندگی بر اساس سلسله بحران‌های روانشناختی جریان می‌یابد و شخصیت کارکرد پیامدهای آن‌هاست. جورج کلی[7] شخصیت را به عنوان مسیر منحصر به فرد معناسازی[8] فرد، خارج از تجربیات زندگی تعریف می‌کند (هجل و زیگلر، 1379).

گوردون آلپورت[9] در مطالعات خود در زمینه شخصیت بیش از 50 تعریف مختلف را بررسی کرد و سپس تعریف خود را ارائه داد: " شخصیت سازمان پویایی از نظام‌های جسمی- روانی در درون فرد است که رفتار و افکار ویژة او را تعیین می‌کند" (آلپورت، 1961، به نقل از شولتز، 1384).

 همان‌طور که اشاره شد اگر نظرات روانشناسان شناخته شده در زمینه شخصیت را بررسی کنیم به این نتیجه می‌رسیم که معنای شخصیت از دیدگاه هر کدام از آن‌ها بستگی به نظریة شخصیتی آن‌ها دارد. امّا با بررسی و مقایسة نظرات آن‌ها می‌توان به چند توافق اساسی در بین آن‌ها دست یافت:

 1- این که شخصیت به چیزی فراتر از مفهوم ریشه ای " تصور سطحی اجتماعی " و به چیزی بسیار اساسی‌تر و با ثبات‌تر در فرد اشاره دارد.

2- این که شخصیت یک ساختار فرضی در فرد در نظر گرفته می‌شود که به رفتار فرد سازمان می‌دهد.

 3- این که با مطالعه شخصیت می‌توان به تفاوت‌های فردی دست یافت.

 4- این که شخصیت به یک موضوع مستمر تکاملی اشاره دارد که هم گرایش‌های ژنتیکی و هم تجربه های اجتماعی و شرایط محیطی متغیّر را در بر دارد (هجل و زیگلر، 1379).

1 Persona

2 J.P. Guilford

3 Raymond Cattell

4 Burger

1 Carl Rogers

2 Erik Erikson

3 George Kelly

4 Making sense

5 Gordon Allport

فهرست مطالب

• شخصیت
• معنا و مفهوم شخصیت
• رویکرد صفت
• نظریه بقراط
• نظریه آلپورت
• نظریه کتل
• نظریه آیزنک
• مدل پنج عاملی
• ارزش‌های شخصی
• کلّیات
• ارزش‌های آلپورت، ورنون، لیندزی
• نظریه شری و ورما
• قضاوت اخلاقی
• جنبه شناختی
• نظریة رشد اخلاقی پیاژه
• نظریه رشد اخلاقی کولبرگ
• کلیات نظریه کولبرگ
• مراحل نظریه کولبرگ
• سطح 1 : اخلاق پیش قراردادی
• مرحله 1 : جهت گیری اطاعت و تنبیه
• مرحله 2 : جهت گیری لذّت گرایانه و خودگرایانه
• سطح 2: سطح اخلاق قراردادی (10 تا 13 سالگی)
• مرحله 3 : جهت گیری پسر خوب – دختر خوب
• مرحله 4: اخلاق احترام به قانون گذار و حفظ نظم اجتماعی
• سطح 3 : اخلاق فوق قراردادی یا اخلاق مستقل (13 سالگی به بعد)
• مرحله 5: اخلاق قراردادهای اجتماعی یا حقوق و منافع فردی و قوانین پذیرفته شده مردمی
• مرحله 6 : اصول اخلاقی جهانی
• ویژگی‌های مراحل رشد اخلاقی از نظر کولبرگ
• ارزیابی نظریة کولبرگ
• جنبه عاطفی رشد اخلاقی
• نظریه روان تحلیلی فروید
• جنبه رفتاری
• نظریة یادگیری اجتماعی
• نظریة هوفمان
• پژوهش‌های داخلی و خارجی مرتبط با پژوهش
• پژوهش‌های داخلی
• پژوهش‌های خارجی
• منابع فارسي
• منابع انگلیسی