عنوان: مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد مالی بانک‌‌ها

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 43

 

توضیحات

در عصر کنونی تحولات شگرف دانش مدیریت وجود نظام ارزیابی را اجتناب‌ناپذیر کرده است؛ به گونه‌ای که فقدان نظام ارزیابی در ابعاد مختلف یک سازمان، اعم از ارزیابی در استفاده از منابع و امکانات، کارکنان، اهداف و استراتژی‌ها را به عنوان یکی از علائم بیماری‌های آن سازمان قلمداد کنند(پاکروان وخوبیاری،1390).

مسأله ارزیابی عملکرد سالیان زیادی است که محققان و کاربران را به چالش واداشته است، بخشی از شاخص­های عملکرد سازمانی، شاخص­های مالی است که جهت اندازه‌گیری عملکرد مالی مورد استفاده قرار می­گیرد. بدون بررسی و کسب آگاهی از میزان پیشرفت و دستیابی به اهداف و بدون شناسایی چالش­های پیش روی سازمان و کسب بازخور و اطلاع از میزان اجرای سیاست‌های تدوین شده و شناسایی مواردی که به بهبود جدی نیاز دارند، بهبود مستمر عملکرد میسر نخواهد شد و تمامی موارد مذکور بدون اندازه­گیری و ارزیابی امکان‌پذیر نیست. موضوع اصلی در تمام تجزیه و تحلیل­های سازمانی، عملکرد است و بهبود آن نیز مستلزم اندازه­گیری است و از این رو سازمانی بدون سیستم ارزیابی عملکرد قابل تصور نمی‌باشد(فرهادی و همکاران،1381).

از طرفی توسعه اطلاعات و پیشرفت سریع فناوری در دهه اخیر تحولی عظیم در تمام جنبه‌های زندگی و فعالیت‌های بشر ایجاد کرده و باعث حرکت به سمت اقتصاد دانش‌محور و منجر به تغییر پارادایم حاکم بر اقتصاد صنعتی شده است؛ به گونه‌ای که امروزه می‌توان شاهد اقتصادی مبتنی بر دانش و اطلاعات بود که اساس و بنیان آن بر محور دارایی‌های نامشهود و سرمایه فکری استوار است. لذا در چنین فضایی سرمایه‌های فکری سازمان‌ها بیش از پیش به عنوان مزیت رقابتی مورد توجه قرار گرفته است(همتی و همکاران، 1389).

ظهور اقتصاد جدید که اساساً با اطلاعات و دانش هدایت می‌شود، منجر به افزایش علاقه فزاینده‌ای به سرمایه فکری(IC) شده است(تان و همکاران[1]، 2007).

عوامل نامشهود و سرمایه فکری به عنوان اصلی‌ترین عنصر توسعه در اقتصاد دانش‌محور، توانایی لازم برای انجام برنامه‌های راهبردی را در اختیار شرکت‌ها قرار می‌دهد(برنارد[2]، 2004).

با توجه به اهمیت موضوع دانش در دهه اخیر و با توجه به تغییر در دنیای اقتصاد و حرکت از سمت اقتصاد صنعتی به سمت اقتصاد دانش‌محور، شناسایی، ارزش‌گذاری و مدیریت سرمایه فکری به امری بسیار مهم و حیاتی برای شرکت‌ها تبدیل شده است. مدیران باید از میزان سرمایه فکری موجود در شرکت آگاهی داشته باشند تا بتوانند سرمایه فکری شرکت را به نحو مطلوب مدیریت کنند. استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی نیز باید از میزان سرمایه فکری شرکت آگاهی داشته باشند تا بتوانند آینده شرکت را پیش‌بینی و تصمیات آگاهانه‌ای اتخاذ کنند. پس شناسایی و ارزش‌گذاری درست و صحیح سرمایه فکری شرکت‌ها هم برای مدیران و هم برای استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی امری ضروری می‌باشد که روز به روز بر اهمیت آن افزوده می‌شود(رحیمیان و همکاران، 1391).

 

2-2- اهداف واحدهای انتفاعی

قبل از هر چیز بایستی اهداف قابل اجرا برای شرکت به خوبی تعریف شده باشد تا مدیر مالی بتواند وظایف معینی را برای تحقق اهداف از پیش تعیین شده دنبال کند. یک تعریف مناسب و قابل درک می‌تواند کلید موفقیت شرکت برای تعیین مسیر مناسب در آینده باشد و از آن‌جا که سازمان‌های انتفاعی و شرکت‌های بازرگانی از نظر سود اهداف خود را مشخص می‌کنند، معمولاً دو هدف که بیشتر مورد بحث قرار می‌گیرد حداکثر نمودن سود یا حداکثر نمودن ثروت می‌باشد(کنگ و همکاران[3]، 2002)

 

2-2-1- حداکثر نمودن سود

این هدف به کوشش شرکت جهت کسب سود بیشتر توجه دارد. «هندریکسون» از سود به عنوان معیار ارزیابی کارآیی نام برده است و معتقد است عملیات کارآیی یک واحد تجاری بر روند پرداخت سود سهام به سهامداران تأثیر می‌گذارد. سهامداران قبل از خرید سهام شرکت مبادرت به ارزیابی کارآیی مدیریت آن شرکت می‌کنند. یکی از مصادیق کارآیی مدیریت، استفاده بهینه از منابع موجود در شرکت می‌باشد که در نهایت باعث افزایش بازده حقوق صاحبان سهام می‌گردد و سود به عنوان شاخص ارزیابی کارآیی مدیریت مطرح می‌شود. واژه کارآیی به استفاده بهینه از منابع موجود در جریان عملیات واحد تجاری که منتج به کسب سود است مربوط می‌شود. تعبیر گسترده اقتصادی، کارآیی به ترکیب صحیح عوامل تولید؛ یعنی کار، زمین، سرمایه و مدیریت ارتباط پیدا می‌کند(وت و همکاران[4]، 2002).

 

2-2-2- حداکثر نمودن ثروت

مدیری که حداکثر نمودن ثروت را به عنوان هدف خود قرار داده است، به ارزش فعلی سهام شرکت بازار به عنوان عامل اصلی افزایش ثروت توجه می‌کند؛ زیرا به درستی دریافته است که در درجه اول سودآوری باید از دیدگاه بلندمدت مورد توجه قرار گیرد و در عین حال، اتخاذ این هدف موجب ایجاد، بین عامل حداکثر کردن ثروت و اهداف وابسته به آن نظیر رشد پایدار، اجتناب از ریسک و قیمت بازار شرکت می‌شود(مگدی[5]، 2008).

با توجه به تعاریف فوق مشخص می‌شود که هدف حداکثر کردن سود و سود هر سهم همواره به دنبال حداکثر کردن ارزش بازار سهام یکسان نمی‌باشد و چون اصل حداکثر نمودن ارزش شرکت، یک راهنمای قابل قبول برای مؤسسات تجاری و تخصیص مؤثر منابع جامعه به دست می‌دهد، این اصل به عنوان یک هدف انتخاب می‌گردد. بنابراین چنانچه بنا باشد در بازار سرمایه پس‌اندازها به سمت سرمایه‌گذاری در موقعیت‌های مناسب داده شود باید معیارهای منطقی مناسبی جهت ارزیابی عملکرد انتخاب گردد(جهانخانی و پارساییان، 1384).

 

2-3- نقش مدیران مالی در واحدهای انتفاعی

مدیریت مالی معمولاً نقش مرکزی و عمده‌ای را در واحد انتفاعی ایفاء می‌کند. وظایف عمده مدیر مالی شامل بودجه‌بندی، تأمین مالی، ارزیابی پروژه‌های سرمایه‌گذاری، و طرح‌ریزی استراتژی‌های بازاریابی و قیمت‌گذاری محصولات واحد انتفاعی است .

وظایف اصلی مدیریت مالی مرتبط با امور مالی در یک واحد انتفاعی:

1. تأمین مالی و سرمایه‌گذاری: اعمال مدیریت بر وجوه نقد و سایر دارایی‌های پولی، تأمین وجوه نقد اضافی در مواقع ضروری و سرمایه‌گذاری وجوه در پروژه‌های مختلف .
2. حسابداری و کنترل: نگهداری سوابق و مدارک مالی، کنترل فعالیت‌های مالی، مشخص کردن انحرافات از عملکرد کارآمد و طرح‌ریزی شده، همچنین اعمال مدیریت بر پرداخت حقوق و دستمزد، امور مالیاتی، موجودی‌ها، دارایی‌های ثابت و عملیات کامپیوتری .
3. پیش‌بینی و طرح‌ریزی بلندمدت: پیش‌بینی اقلام بهای تمام شده و هزینه، تغییرات تکنولوژیک، شرایط بازار سرمایه، وجوه لازم برای سرمایه‌گذاری، بازه پروژه‌های سرمایه‌گذاری پیشنهادی و تقاضا برای محصولات تولیدی انتفاعی، و همچنین بکارگیری ارقام پیش‌بینی شده و تاریخی برای طرح‌ریزی عملیات آتی نظیر طرح‌ریزی خدمات و مورد استفاده در وجوه نقد .
4. قیمت‌گذاری محصولات: تعیین آثار سیاست‌های قیمت‌گذاری بر سود واحد انتفاعی .
5. سایر وظایف: سیاست‌های اعتباری و وصول مطالبات، بیمه‌نامه‌ها، و طرح‌ریزی مزایا به منظور انگیزش کارکنان(نظیر مزایای جانبی و طرح‌های اختیار خریداری سهام و مانند آن).

مدیر مالی معمولاً متخصصی است که آگاهی‌های کلی در زمینه‌های متنوع امور مالی دارد و احتمالاً در یک یا دو زمینه مشخص نیز متخصص است. دامنه وظایف امور مالی چنان وسیع است که در بسیاری از واحدهای انتفاعی شامل کارکنان چندین دایره یا بخش می‌شود و با رده‌های متعدد و مختلف مدیریت سروکار پیدا می‌کند .

امروز شرایط، مشخصات و ویژگی‌های مدیران مالی در حال توسعه است، سریع است و به این دلیل، شرکت‌های بزرگ معمولاً برای یافتن اشخاص واجد شرایط برای تصدی پست مدیریت مالی، در خارج از سازمان خود نیز جستجو می‌کنند. انتظارات زیاد از مدیران مالی به دو دلیل اصلی پدید آمده است. مثلاً تکنیک‌های تحلیل مالی به نحو اساسی پیچیده‌تر شده است. ثانیاً، بسیاری از واحدهای انتفاعی بزرگ عملیاتی در سطح بین‌المللی انجام می‌دهند یا منابع مالی مورد نیاز خود را در آن سطح تأمین می‌کنند. بنابراین، مدیران مالی این قبیل واحدهای انتفاعی نه تنها باید با شرایط و بازار سرمایه کشور خود آشنا باشند؛ بلکه نیاز دارند مقتضیات سایر کشورها؛ بویژه کشورهایی که بازار سرمایه عمده‌ای دارند را نیز بدانند(بولو و طالبی، 1390).

 

 

[1]Tan et.al

[2]Bernard

[3]Kang et al

[4]Wet et al

[5]Magdi

 

فهرست مطالب

اهداف واحدهای انتفاعی

حداکثر نمودن سود

حداکثر نمودن ثروت

نقش مدیران مالی در واحدهای انتفاعی

مفهوم عملکرد شرکت

ارزیابی عملکرد

اهمیت و ضرورت ارزیابی عملکرد

ارتباط پاسخگویی و اندازه‌گیری عملکرد

رویکردهای موجود پیرامون معیارهای عملکرد

معیارهای ارزیابی عملکرد مالی

معیارهای عملکرد حسابداری

نسبت بازده حقوق صاحبان سهام

نسبت بازده دارایی‌ها

معیارهای عملکرد اقتصادی

سود حسابداری

اهداف گزارشگری سود حسابداری

سودمندی سود

نرخ بازده دارایی‌ها(ROA)

محاسبه نرخ بازده دارایی‌ها(ROA)

ایرادات وارد بر نرخ بازده دارایی‌ها(ROA)

تئوری ها و مدل ها

مدل(DEA)پوششي داده‌ها

رتبه بندي با استفاده از مدل ابر كارايي

پیشینه تحقیق

تحقیقات داخلی

تحقیقات خارجی

منابع