عنوان: بررسی تاثیر یارانه های دولت بر قیمت کالا های وارداتی

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 60

توضیح مختصر:

يكي از سياستهاي اقتصادي رايج در كشورهاي روبه توسعه و حتي كشورهاي توسعه يافته صرف نظر از نوع نظام اقتصادي حاكم، پرداخت يارانه به برخي كالاها و خدمات است.يارانه يك سياست صرفاً اقتصادي نيست زيرا كه داراي آثار اجتماعي و سياسي قابل ملاحظه اي است. پرداخت يارانه به موازات افزايش نقش دولت در اقتصاد افزايش مي يابد و به تدريج هم به لحاظ دامنه ي سرايت و تعداد كالاها و خدمات مشمول و هم به لحاظ مقدار يارانه براي هر واحد مصرف و به موازات افزايش سطح قيمتها افزايش داشته است،يارانه يك ماليات غير مستقيم منفي است كه وجهه ي دولت را نزد مصرف كنندگان و به ويژه مصرف كنندگان كم درآمد افزايش مي دهد. در حالي كه اتخاذ اين سياست از سوي مجامع مالي اقتصاد آزاد و مجامع مالي بين المللي به عنوان تمايلي ناپسند براي انشعاب از اقتصاد بازار و روش قيمت گذاري كالاها و خدمات بر اساس عرضه و تقاضا در بازار آزاد تلقي مي شود. بدين ترتيب است كه كشورهاي داراي منابع و مواهب طبيعي هنگامي كه درآمدشان از ناحيه ي فروش اين منابع افزايش مي يابد در جهت تحكيم اساس نظام و تقويت دولت و رفاه عمومي يارانه‌ها را افزايش و در زماني كه در آمدشان كاهش يافته دچار بدهكاري و كسري تراز پرداختها و نيازمند وام خارجي مي‌شوند يارانه ها كاهش پيدا مي كند. در ايران سابقه ي يارانه به قحطي هاي ناشي از جنگهاي جهاني و مسئوليت دولت در تأمين غله و نان مردم بر مي گردد كه اگر اين يارانه ها آشكار هم نبوده در واقع از طريق حمايت هاي دولتي و تحمل هزينه هاي آن از سوي دولت وجود داشته است. اميد آن است كه اين پروژه تحقيقاتي براي ياري آيندگان مفيد واقع شود.

چکیده:

يارانه از ديدگاه اجتماعي و معيشتي آن كه حاكي از ارائه خدمات و تخفيف‌هاي ويژه جهت تأثير گذاري در رشته و يا طبقه خاصي مي باشد، از ديرباز در ايران رواج داشته است. در دوران صفويه و بروز نهضت هاي فكري و سياسي حكومتي در اروپا و رسوخ آن به ايران قوانيني وضع و اجرا گرديد كه از آن جمله معافيتهاي مالياتي بود كه به علتهاي مختلف از جمله فقر ناشي از بلاياي آسماني و غيره اعمال گرديد .

در كشور ايران نيز بيش از 50 سال است كه بر روي كالاهايي نظير گندم يارانه اعمال مي شود . افزايش شديد بهاي نفت در بازارها ي جهاني در سال1353، افزايش در آمدهاي ارزي و درآمد ملي كشور را به همراه داشت. تزريق درآمدهاي نفتي به اقتصاد كشور، تقاضا براي كالاها و خدمات را بصورت چشم گيري بالا برد. از سوي ديگر، به دليل عدم توانايي توليد داخلي در پاسخگويي به تقاضاي اضافي، قيمت كالاها و خدمات افزايش يافت. اين امر باعث شد كه سهم هزينه يارانه در بودجه دولتي سالانه رو به افزايش گذارد.

با وقوع انقلاب اسلامي ، محاصره اقتصادي و جنگ تحميلي شرايط اقتصادي كشور در حالت غير عادي قرار گرفت. اين شرايط، رفتار توليد كنندگان و مصرف كنندگان را دچار تغييرات زيادي نمود. از سوي ديگر نظام جامعه گرايانه حاكم بر رفتار دولت جمهوري اسلامي ، افزايش خدمات اجتماعي را ترغيب مي نمود. اين عملكرد موجب بروز توقعاتي حتي خارج از توان دولت در بين افكار عمومي گرديد. فشار براي تثبيت قيمتها به ويژه در طي دوران جنگ تحميلي ، اجراي نظام جيره بندي و تخصيص يارانه براي كالاهاي ضروري را بطور جدي تري مطرح نمود در طي سالهاي پس از انقلاب اسلامي و تا قبل از اجراي سياستهاي تعديل اقتصادي ، دولتها ي حاكم در ايران با اتخاذ سياستهاي حمايتي گسترده و بويژه پرداخت يارانه هاي مصرفي آشكارا در جهت تصحيح و هدايت امور اقتصادي كشور دخالت داشته اند. اما دخالت دولت در جهت تصحيح و دخالت امور اجتماعي از طريق پرداخت يارانه داراي جنبه هاي منفي نيز بوده است. از يك سو اين دخالتها به رغم طولاني بودن زمان پرداخت يارانه ها تاكنون منجر به تصحيح رفتار كارگزاران اقتصادي نشده است، به عبارتي ديگر مكانيزم پرداخت يارانه داراي كارايي لازم نبوده است. از سوي ديگر افزايش مداوم اين هزينه ها در طول زمان اجراء ، و افزايش سهم يارانه ها، فشار زيادي را بر بودجه دولت تحميل نموده است. علاوه بر آن نشت غير قابل كنترل يارانه‌ها از طريق هزينه هاي خارجي موجب بروز مشاغل كاذب در استانهاي مرزي و انحراف در جريان تجاري اين مناطق گرديده است.

يارانه يكي از ابزارهاي اقتصادي است كه رابطه مستقيم با ديدگاههاي نظام حاكم داشته و به اميد تأثيرگذاري بر روند توليد و توزيع درآمد و نهايتاً افزايش رفاه عمومي انجام مي پذيرد.

در نتيجه رقم اعتبار يارانه‌ها كه در سال 1352 حدود17/8 ميليارد ريال بود، پس از گذشت دو سال (سال 1354) حدود 14 برابر افزايش يافت(14/111 ميليارد ريال) كه در سال 1355 اندكي كاهش يافت اما رقم اعتبار يارانه در سال 1356 حدود 10 برابر رقم سال 1352 (28/81 ميليارد ريال ) شد[1].

1- مؤسسه مطالعات و پژوهش‌هاي بازرگاني / ك.س. لمتون "مالك و زارع در ايران" ترجمه منوچهر اميري (تهران: انتشارات بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1345)

مركز پژوهش‌هاي بازرگاني "بررسي برنامه پر داخت زيانكرد دولت" (تهران: مركز پژوهش‌هاي بازرگاني بي تا،) جلد اول

فهرست مطالب

فصل اول کلیات ................................................................................................................ 8

- بيان مسئله ........................................................................................................................ 9

- ضرورت واهميت تحقيق .................................................................................................. 13

-اهداف تحقیق .................................................................................................................... 14

-سوال های تحقیق ............................................................................................................. 15

-فرضیه های تحقیق ........................................................................................................... 15

-تعاریف عملیاتی ................................................................................................................ 16

فصل دوم ادبیات تحقیق ........................................................................................ 21

-مقدمه ...................................................................................................................... 22

-ادبیات تحقیق ................................................................................................................ 24

-تحقیقات انجام شده در ایران و خارج ........................................................................... 36

فصل سوم روش های تحقیق .......................................................................... 39

-مقدمه .............................................................................................................................. 40

-روش تحقیق ................................................................................................................... 41

-جامعه آماری .................................................................................................................. 41

-نمونه آماری ................................................................................................................... 41

-ابزار تحقیق .................................................................................................................. 42

-روایی تحقیق ............................................................................................................... 43

-پایایی تحقیق ......................................................................................................... 44

-روش آماری ............................................................................................................ 44

-مراحل اجرای پروژه .............................................................................................. 45

فصل چهارم تجزیه تحلیل اطلاعات........................................................ 48

-مقدمه ................................................................................................................... 48

-آزمون فرض اول ................................................................................................... 50

-آزمون فرض دوم ................................................................................................. 53

-آزمون فرض سوم ................................................................................................ 56

-آزمون فرض چهارم ............................................................................................. 59

فصل پنجم بحث و نتیجه گیری ........................................................... 62

-مقدمه .................................................................................................................. 63

-بحث و نتیجه گیری در سوالات پژوهش ........................................................... 64

-پیشنهادات پژوهش ........................................................................................... 66

-محدودیت پژوهش ............................................................................................ 67

منابع و ماخذ ....................................................................................................... 68