عنوان: مبانی نظری و پیشینه تحقیق لکنت

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 40

گفتار فرآیند ساده­اي نیست بلکه نیازمند حرکات هماهنگ، سریع و ظریف اندام­هاي گویایی می­باشد. علاوه بر این، زمان­بندي دقیق عضلات براي تنفس و تولید صوت جهت گفتار ضروري است.عوامل زیادي می­توانند این فرآیند را در انسان به علل شناخته يا ناشناخته دچار اختلال و آسيب گرداند؛ لكنت يكي از این عوامل مهم و شناخته شده در زمينة توانا­يی­هاي زباني و گفتاري می­باشد(اسلامی، امیري، تقاء و اسلامی، 1388) .

«اختلال گفتار شامل ناتوانی در ایجاد و کنترل صداها و کلام (شمرده سخن گفتن) و ناتوانی در حفظ ریتم گفتار (گفتار سلیس) است. اختلال زبانی شامل هر دو اختلال گفتاری و زبانی است که باعث ضعف در هماهنگی بین تنفس و مکانیزم صدا، ناتوانی در ادای کامل جمله­ها و کلمات و در نتیجه مشکلات عاطفی و اجتماعی می­شود»(زاده محمدی؛ 1388: 71).

اختلالاتگفتاريبهآسیبدرصوت،تولیدصداهايگفتاريوروانیکلامگفتهمی­شودکهبه دلیلتأخیریا آسیبدرمکانیسمکنترلحرکتیگفتاردرسیستماعصابمرکزيیامحرك­هايزبانینامناسبوبداستفادهکردنازسیستمتولیدصوتایجادمی­شود(سلیمانی،محمدی، خزایی، ارتیاحی؛ 1390). هر نوع اختلال یا ناهنجاری که در فرایندهای طبیعی تولید و درک زبان، اعم از مهارت­های شنیداری، گفتاری، خواندن یا نوشتن، به وجود آید. اختلالات زبانی از نظرمنشاء به دو گروه اختلالات رشدی و اختلالات اکتسابی تقسیم می­شوند: اختلالات رشدی زبان که از آغاز تولد در مرحل مختلف رشد در یادگیری مهارت­های مختلف زبانی ظاهر می­شوند و خود به دو گروه مرکزی و عضوی تقسیم شوند. در اختلالات مرکزی، نوعی آسیب یا ضایعه در دستگاه مرکزی اعصاب، منشاء اصلی اختلال زبانی است، در حالی که در اختلالات عضوی نوعی نقض عضو از قبیل شکاف لب، شکاف کام و یا هر نوع نقض عضو در اندام­های گویایی موجب اختلال می­شود. در اختلالات رشدی سیر فراگیر زبان یا جنبه­ای از ساخت یا کاربرد زبان یا با تاخیر همراه است و یا به صورت غیرطبیعی است. در اختلالات اکتسابی زبان، فرد در نتیجه نوعی ضایعه مغزی و یا بیماری عصبی دچار اختلال زبانی می­شود. انواع زبان پریشی در بزرگسالان از نمونه­های اختلال اکتسابی زبان است(نیلی پور، دارویی، فرازی، عامری، صالحی، آذر مهری، 1392).

غالباً تمام کودکان 2-3 ساله هنگامی­که سخن گفتن را می­آموزند، کمی لکنت دارند. به­خصوص زمانی­که غلیان مطالب در مغز طفل سریع­تر از اعمال حرکت مربوط بدن انجام می­گیرد و توانایی فکری کودک بیشتر از توانایی زبانی اوست. در صورتی­که در این گونه موارد دوستان یا والدین کودک مرتب سعی در تصحیح گفتار کودک خود داشته باشند، کودک کم کم حرف زدن را برای خود عذابی و حلقه معیوبی بدین ترتیب ایجاد می شود. ترس از لکنت باعث خودآگاهی شدید در مقابل پدر و مادر می­شود و در نتیجه بر شدت لکنت می­افزاید. این افزایش سبب از بین بردن امنیت و اعتماد بنفس کودک شده و این پدیده ادامه می­یابد(بیرجندی،1362).

يكي از نظريات مطرح شده، در زمینه لکنت نقص در كنترل حركتي گفتار است كه در آن كنترل، زمان­بندي و هماهنگي عضلات گفتار آسيب می­بيند. شواهدي وجود دارد كه لكنت در برخي ويژگي­ها با ساير اختلالات كنترل حركتي مانند ديزآرتري، ديستوني و آپراكسي مشترك است. اين ويژگي­ها عبارت از نوسان­هاي ترموري، تشديد علايم با افزايش پيچيدگي تكليف و بهبودي با تمرين تكراري يا بهبودي در نتيجه گفتار كند، ريتميك و زمان­بندي شده مي­باشد. ناهنجاري­هاي ديگري نيز در كنترل حركتي گفتار توسط تكنيك­هايي مانند زمان واكنش، اغتشاش و مطالعات رفلكس در افراد داراي لكنت گزارش شده است به­علاوه، اختلالات پردازش شنيداري نيز در افراد مبتلا به لكنت در مطالعات متعددي گزارش­ گرديده و در اين مطالعات، تكاليف درد و شكل ادراكي صرف و ادراكيـ حركتي ارائه شده است. نتايج اين مطالعات در دو حالت قابل دسته­بندي هستند1-درگيري صرف شنيداري و2-درگيري توأم شنيداري - حركتي، از سوي ديگر يافته­هاي متعددي نيز حاكي از ارتباط بين لكنت و پردازش­هاي زباني مي­باشد. به­طور مثال نشان داده شده است كه افزايش پيچيدگي­هاي نحوي با افزايش نارواني همراه مي­شود و زمان شروع لكنت با رشد سريع مهارت­هاي زباني هم­زمان است (به نقل از نظری، جهان، مقدم سلیمی،1391).

اشکال در حرف زدن در افراد لکنتی بر حسب موقعیت­ها مختلف متفاوت است. مثلاً غالب این افراد می­توانند در تنها­یی به­طور عادی یا با اندکی اشکال صحبت کنند، بخوانند یا زمزمه کنند. حتی غالباً در مقابل افرادی که شخص، خود را بالاتر از آنها حس می­کند اشکال چندانی نشان نمی­دهند، بلکه لکنت زمانی شدیدتر می­شود که شخص خود را پایین­تر از مخاطب خود احساس کند یا دست و پای خود را گم کند. در بیشتر لکنتی­­ها، علائم اختلالات عاطفی از قبیل تشویش کشمکش درونی و احساسات حقارت و ناامنی و ترس از رو­به­رو شدن با اجتماع وجود دارد(بیرجندی، 1362). به­خصوص در کودکان و نوجوانان به­علت ناتوانی در برخورد درست با این استرس­ها دچار آسیب­های جسمانی، روانی و اجتماعی فراوانی می­گردند (توزنده­جان، نعيمي، احمدپور،1390) و همچنین امکان دارد اضطراب و استرس سبب بروز لکنت در کودکان شود. وقتی کودکان برای گفتن جمله یا کلمة مناسب تحت فشار محیط و یا مورد سرزنش قرار می­گیرند، اضطراب و در نتیجه لکنتش افزایش پیدا می­کند (ربیعی؛1386 ). لکنت درمیان پسران بیشتر از دختران بوده است؛ به­طوری­که در بررسی­ها و تحقیقات مختلف نسبتی در حدود 70 درصد برای پسران و 30 درصد برای دختران ذکر گردیده است.

فهرست مطالب

لکنت

ماهیت لکنت

تعاریف لکنت

انواع لکنت

علل لکنت

نظریه­های لکنت

نظریة دکتر اسمایلی بلانتون

نظریه دکتر بلومل

نظریه دکتر بوم.

نظریه دکتر برینگ برینگلسون

نظریه شیهان

نظریه دکتر کاروت

نظریه وندل جانسون

نظریه دکتر نایب دونلاپ

نظریه­ ون رایپر.

نظریه دکتر جان ام فلچر

نظریه دکتر میبل اف گیلفورد

درمان­های لکنت

تلقین

هیپنوتیزم...

خود القایی.

روش جویدن تنفس

روش آرام­سازی...

خواب درمانی..............

رفتار درمانی........

درمان­ها تنبیهی و تشویقی........................................................

درمان­های عامیانه..............

درمان جراحی..........

استفاده از شوک الکتریکی........

درمان تنبیهی مدرن....................

بررسی اجمالی پیشینة نظري و سوابق پژوهش

فهرست منابع