عنوان تحقیق: شناسایی عوامل مؤثر بر انگیزه مشارکت زنان در شوراهای اسلامی 

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 175

توضیح مختصر:

امروزه پديده ي مشاركت به عنوان جزء لاينفك و تفكيك ناپذير توسعه تلقي مي گردد و به همين دليل است كه مشاركت عمومي را از يك سو ، يكي از شاخص هاي اسا سي و بنيادي توسعه و توسعه يافتگي قلمداد كرده اند و از سوي ديگر ، مشاركت مردم را براي متحول شدن جامعه و حركت به سوي توسعه يافتگي ضروري دانسته اند . مشاركت مردم در مفهوم دوم باعث مي شود تا طرح ها و برنامه هايي كه با حضور و دخالت مردم تدوين شده اند ، در نتيجه منطبق با خواسته ها و نيازهاي مردم تنظيم گرديده ، كه به تبع از حمايت هاي مادي و معنوي و نظارتي آنها برخوردار و به كامل ترين شكل و سريع ترين زمان به هدف هاي تعيين شده ، دست مي يابند .

زنان نقش فعال و سازنده ای در گام های گوناگون پدیداری ، شکل گیری و نهادینه شدن روند انقلاب اسلامی داشته اند . مشارکت اجتماعی زنان و حضور بانوان در عرصه های تصمیم گیری حکومتی می تواند پشتوانه ای مناسب برای تحقق اهداف توسعه گرایانه باشد که برای نیل به آن می بایست از تمامی منابع انسانی که بانوان ، نیروی محوری و بنیادین در این زمینه اند بهره برد تا توسعه ای پایدار ، متوازن ، همه جانبه و درون زا پدیدار شود.

 

بدون شك يكي از مولفه هاي راهبردي در توسعه و پايداري هر جامعه كه ريشه در بطن زندگي اجتماعي دارد و از ديرباز با مفاهيمي چون همبستگي ، اتحاد ، تشريك مساعي ، ياريگري ، همياري و ... ، پيوند خورده است ، « مشاركت اجتماعي » مي باشد . مشاركت به عنوان يكي از نيازهاي اجتماعي انسان ، متضمن بقاي حيات فردي و زندگي جمعي مي باشد . چراكه انسان به عنوان موجودي اجتماعي ، گرايش فراواني به تعامل و زيستن با ديگران دارد . بررسي ها در اين رابطه نيز اين واقعيت را تأييد مي كند كه زندگي جمعي جزء از راه مشاركت و ياريگري امكان پذير نيست .

توجه به پديدة مشاركت اجتماعي از دويست سال پيش در نظام هاي سياسي و اجتماعي جوامع غرب راه يافت . ليكن ، توجه به پديدة‌مشاركت و تاكيد بر نقش آن به عنوان يكي از عوامل اصلي توسعه در جوامع در حال توسعه ، تا حد بسيار پس از شكست راه كارها و برنامه هاي توسعه در دهه هاي 1950 و 1960 كه از غرب وارد كشورهاي درحال توسعه شده بودند ، متجلي است . در بررسي و ارزيابي اين برنامه ، عدم بهره گيري از مشاركت مردمي ، به عنوان عامل اصلي شكست برنامه هاي توسعه ارزيابي شده است . لذا پس از آن ، در استراتژي هاي توسعه بررويكرد مشاركت مردمي به عنوان نياز اصلي بشر تأكيد نمودند . ( وحيدا و نيازي ، 1383 : 119)

بر همين مبنا امروزه پديده ي مشاركت به عنوان جزء لاينفك و تفكيك ناپذير توسعه تلقي مي گردد و به همين دليل است كه مشاركت عمومي را از يك سو ، يكي از شاخص هاي اساسي و بنيادي توسعه و توسعه يافتگي قلمداد كرده اند و از سوي ديگر ، مشاركت مردم را براي متحول شدن جامعه و حركت به سوي توسعه يافتگي ضروري دانسته اند . مشاركت مردم در مفهوم دوم باعث مي شود تا طرح ها و برنامه هايي كه با حضور و دخالت مردم تدوين شده اند ، در نتيجه منطبق با خواست ها و نيازهاي مردم تنظيم گرديده ، كه به تبع از حمايت هاي مادي و معنوي و نظارتي آنها برخوردار و به كامل ترين شكل و سريع ترين زمان به هدف هاي تعيين شده ، دست مي يابند .

سابقه ي رفتارهاي اجتماعي در جامعه ي ايران بيانگر وجود مشاركت وياريگري هاي سنتي به اشكال گوناگون مي باشد . نتايج مطالعات پيشين نشان مي دهد كه مشاركت هاي غير رسمي از ديرباز در ايران وجود داشته اند كه با وجود دگرگوني ها و تحولاتي كه جامعه ي ايران طي صد سال اخير به خود ديده است ، صرف نظر از نوسانات اين پديده در گذر زمان ، نمونه هايي از مشاركت در مراسم و مناسك مذهبي ، تعاوني هاي سنتي به ويژه بنه ها ، واره ها و موقوفات ، مشاركت هاي محلي در زمينة امور فرهنگي ، بهداشتي ، اقتصادي و امور اجتماعي نظير حل و اختلافات روستائيان ، هدايا به زوجين در مراسم عروسي ، ساختن مسجد ، لايروبي قنوات و ....، به چشم مي خورد . و در دهه هاي اخير نيز مشاركت مردمي در پيروزي انقلاب اسلامي ، حفظ انقلاب ، دفاع مقدس ، مشاركت خود انگيخته به هنگام بروز حوادث غير مترقبه كاملا نمايان است . علاوه بر مشاركت سنتي ، نمودهايي از مشاركت هاي رسمي كه برآيند تماس و آشنايي ايرانيان با فرهنگ و تمدن غرب در سده هاي اخير بوده ، بالاخص پس از انقلاب مشروطيت شكل گرفت از جمله مصاديق آن با حق شركت در انتخابات اعضاي مجلس ، تشكيل انجمن هاي ايالتي و ولايتي و همچنين ايجاد انجمن هاي بلديه و شهرها بستر مشاركت اشاعه و گسترش يافت و اين مفهوم با توجه به تغييرات ساختاري وزايش انقلاب اسلامي به لحاظ ماهيت اسلاميت و جمهوري نظام سياسي ، نمود عيني بيشتري به خود گرفت .

قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران كه ملهم از انديشه ها و آموزه هاي ايدئولوژيك دين متعالي اسلام است ، به اين مفهوم توجه خاص نموده ، به طوري كه اين واژه شش بار در قانون اساسي به كار رفته كه چهار مورد آن در مقدمه و دو مورد ديگر در متن قانون در بند هشتم اصل سوم به مشاركت عامه در تعيين سرنوشت سياسي ، اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي خويش اشاره شده و در اصل 29 به ارائه خدمات تامين اجتماعي از محل درآمد حاصل از مشاركت مردم تصريح گرديده است ». ( گزارش ملي سازمان جوانان ، 1381 : 3-2 )

مشارکت یکی از مباحث مهم در جامعه شناسی سیاسی است و یکی از شاخصهای توسعه سیاسی در کشورها به شمار می رود . توسعه سیاسی خود از ابعاد توسعه همه جانبه است . از این رو پرداختن به مقوله مشارکت می تواند یکی از ابعاد توسعه یافتگی باشد . موضوع مشارکت به عنوان یکی از رهیافتهای نوین در مباحث توسعه مطرح است و صاحبنظران مباحث توسعه پس از چندین دهه برنامه های توسعه به این نتیجه رسیده اند که یکی از مؤثرترین راههای رسیدن به توسعه واقعی و بادوام همان جلب مشارکت مردم در فرآیند توسعه از مرحله تصمیم گیری تا اجرا و همچنین با صرفه ترین و پایدارترین روش است.

علیرغم اینکه زنان به عنوان نیمی از منابع انسانی جهانی برای برخورداری از حقوق انسانی جهانی برای برخورداری از حقوق انسانی باید در برنامه های توسعه به ویژه توسعه روستایی مشارکت داشته باشند تا از نتیجه آن بهره مند شوند . اما واقعیت ها بازنمای این است که زنان با وجود مشارکت در بسیاری از فعالیتها در سطح روستا از جایگاه و رتبه خاص اجتماعی برخوردار نیستند.

زنان نقش فعال و سازنده ای در گام های گوناگون پدیداری ،شکل گیری و نهادینه شدن روند انتخاب داشته اند اما آن چنان که شایسته است همچنان از سهمی متناسب در ساختار قدرت اجتماعی برخوردار نشده اند و در مواضع تصمیم گیری و مناصب قدرت جمعی حضوری کم رنگ دارند . مشارکت سیمای زنان و حضور بانوان در عرصه های تصمیم گیری حکومتی می تواند پشتوانه ای مناسب برای سایر عرصه های مشارکت جویانه تلقی شود.

اشکال گوناگون مشارکت زنان بی تردید از حضور و ظهور آنان جهت تأیید سیاستهای رسمی حکومتی متفاوت است به همین دلیل نوعی نگاه توسعه ای به زنان همراه بازنگری در رفتارها و کردارهایی که پیشاپیش وجود داشته و تداوم یافته بوده اند یک ضرورت است به نظر می رسد هر جامعه ای برای تحقق اهداف توسعه گرایانه خود می بایست از تمامی منابع انسانی که بانوان نیروی محوری و بنیادی در این زمینه اند بهره بگیرد تا توسعه ای پایدار ، متوازن ، همه جانبه و درون زا پدیدار شود.

فهرست مطالب

مقدمه 6

2-1 – ضرورت و اهميت تحقيق 10

3-1- اهداف تحقیق 11

1-3-1- هدف کلی 11

2-3-1- اهداف جزئی 11

4-1- فرضیات تحقیق 11

5-1-سؤالات تحقیق 12

6-1- تعریف عملیاتی واژه ها12

ساختار خانواده :13

فصل دوم 15

پيشينه تحقيق 15

مقدمه 16

1-2- پیشینه نظری تحقیق 16

1-1-2- تعريف لغوي واژه مشاركت 17

2-1-2- تعريف مفهومي مشاركت 17

3-1- 2- مفهوم مشاركت اجتماعي :19

4-1-2-انواع مشاركت :22

5-1-2-مراحل مشاركت 24

6-1-2- ساختمان دروني مشاركت هاي مردمي :24

7-1-2- تعريف لغوي و مفهومي انگيزش ( Motivation )25

8-1-2- ويژگي ها و منابع انگيزش :26

1/9-1-2عوامل تقويت كننده مشاركت اجتماعي 27

2/9-1-2-جامعه پذيري 27

3/9-1-2-عوامل موثر در فرآيند جامعه پذيري 28

10-1-2- مفهوم شورا35

11-1 -2- شوراها در نظام اجتماعی ایران 36

12-1-2- تعریف دهیاری:41

14- 1-2- شوراها و مشارکت مردم 42

15-1-2- عوامل موثر بر مشارکت مردم 43

1/15-1-2-مباني ظهور و ايجاد شوراها :46

2/15-1-2-مفهوم شورا و مشاركت در قرآن و سيره نبوي 46

3/15-1-2-اقتباس از كنش ايرانيان در شور و مشورت 46

4/15-1-2-شورا در جوامع اروپايي 47

6/15-1-2-شورا در بهمن 1357 :47

16-1-2- انواع شوراها :47

17-1-2- ساختار شوراها48

18-1-2- ضرورت تشکیل شوراها49

19-1-2- اهداف تشکیل شوراها51

20-1-2- وظایف و اختیارات شوراها51

21-1-2- ویژگی های اعضای شوراها52

22-1-2- شورا و روستا53

23-1-2- شورا و مشارکت در روستا54

24-1-2- آسیب شناسی شوراها در گذر تاریخ 54

1/25-1-2-نظريه كنش اجتماعي و فرهنگ مشاركت تالكوت پارسنز :58

1-1/25-1-2-نظام فرهنگ 59

2-1/25-1-2-نظام اجتماعي 61

3-1/25-1-2-نظام شخصيتي 62

4-1/25-1-2- ارگانيسم رفتاري 63

5-1/25-1-2-نحوه تنزل فرهنگ در نظام اجتماعي 63

6-1/25-1-2- نحوه تنزل نظام اجتماعي در نظام شخصيت 64

2/25-1-2-نظريه نوسازي لرنر :65

3/25-1-2-نظريه نوسازي اينكلس 66

4/25-1-2-نظريه نياز به موفقيت ديويد مك كله لند .69

5/25-1-2-نظريه نفوذ اجتماعي ارنسون 71

6/25-1-2-تئوري هاي گرايش يا نگرش Attitude 73

1-6/25-1-2- تئوري فيش باين – آيزن ( Fishbein & Ajzen )74

2-6/25-1-2-نظريه ساپ و هارود ( Sapp & Harrod )75

7/25-1-2-نظريه وجدان جمعي و همبستگي اجتماعي دوركيم(Social Solidarity )76

8/25-1-2-موريس هالبواكس 77

9/25-1-2- ماكس وبر 78

10/25-1-2-آلفرد شوتز 78

11/25-1-2-نظريه ماركس و بي قدرتي :80

12/25-1-2-زيمل و بي قدرتي :80

13/25-1-2-رابرت دال :81

14/25-1-2-اينگلهارت :81

15/25-1-2-ديويد سيلز :82

16/25-1-2- كولين :82

17/25-1-2- گائوتري :83

18/25-1-2-كلندرمن 84

19/25-1-2-كلي و برين لينگر 84

20/25-1-2-نلسون و رايت :84

21/25-1-2-ليپست :85

22/25-1-2-ملوين سيمن :85

23/25-1-2-ماري لوين 86

24/25-1-2-جمع بندي و ارزيابي ديدگاه هاي ارائه شده 87

2-2- بررسی پژوهش های انجام شده راجع به موضوع پژوهش 92

فصل سوم 98

بررسی و شناخت منطقه مورد مطالعه و روش شناسی تحقیق 98

مقدمه :99

1-3- موقعيت استان و شهرستان سمنان 99

2-3- موقعيت شهر سمنان 100

3-3-پيدايش شهر سمنان 101

4-3-وجه تسميه سمنان 101

5-3- ويژگي‌های اقليمی سمنان 102

6-3- مطالعات زمين‌شناسي و زمين‌لرزه‌اي منطقه 104

7-3- موقعیت جغرافیایی و سیاسی شهرستان سمنان 107

1/7-3-بررسیهای محیطی شهرستان سمنان 107

2/7-3-جمعیت شهرستان سمنان 108

8-3- موقعیت جغرافیایی روستای مومن آباد 109

1/8-3-بررسی های محیطی روستای مومن آباد 109

2/8-3- بررسی های اجتماعی روستای مومن آباد 110

9-3-موقعیت جغرافیایی روستای لاسجرد 113

1/9-3-بررسی ویژگی های اجتماعی روستا ی لاسجرد 113

10-3- موقعیت جغرافیایی روستای علاء 114

1/10-3-بررسی ویژگی های اجتماعی روستای اعلاء 115

11-3-موقعیت جغرافیایی روستای رکن آباد 117

1/11-3-بررسی ویژگیهای اجتماعی روستای رکن آباد 118

12-3موقعیت جغرافیایی روستای خیرآباد 119

1/12-3-بررسی ویژگیهای اجتماعی روستای خیرآباد 119

14-3-روش تحقيق :122

15-3- جامعه آماری 123

16-3 گروه نمونه و روش تعیین حجم نمونه 123

17-3- طرح و شیوه نمونه برداری 123

18-3 -ابزارها و شیوه های گردآوری اطلاعات 124

19-3- شیوه آوری جمع آوری اطلاعات 124

20- 3 -تعیین روایی و اعتبار ابزار پژوهش 124

21-3 -روش تجزیه و تحلیل داده ها125

مبانی نظری محاسبات 126

22-3- آمار استنباطي و آزمون فروض 126

1-22-3 ) معرفی آزمون کای اسکوئر 126

2-22-3 ) معرفی آزمون فرض در مورد ميانگين پاسخ ها127

فصل چهارم 130

بررسی ، تجزیه و تحلیل اطلاعات گرد آوری شده 130

مقدمه :130

1 – 4 توصيف داده ها ( آمار توصيفي ) :131

1-1-4 ) توصيف اطلاعات مربوط به پاسخ های بدست آمده از سوالات عمومی پرسشنامه :131

نمودار (4 – 1 ) نمودار ستونی پاسخ به سوال ميزان تحصيلات 133

.نمودار (4 –2 ) نمودار پاسخ به سوال ميزان تحصيلات 135

نمودار (4 – 3 ) نمودار ستونی پاسخ به سوال سن 136

نمودار (4 – 4 ) نمودار ستونی پاسخ به سوال درآمد 138

3-1-4 ) توصيف اطلاعات مربوط به پاسخ های بدست آمده از سوالات تخصصی پرسشنامه :142

1-2-4 ) انجام آزمون کای دو به تفکيک سوالات پرسشنامه و فروض تحقيق 143

جدول ( 4- 10 ) نتايج محاسبه مقدار آماره کای دو و احتمال تائيد فرض صفر - EXCEL 143

جدول ( 4- 11 ) نتايج محاسبه مقدار آماره کای دو و احتمال تائيد فرض صفر –SPSS 144

2-2-4 ) انجام آزمون t به تفکيک سوالات پرسشنامه 145

جدول ( 4- 12 ) نتايج محاسبه مقدار آماره آزمون tو احتمال تائيد فرض صفر –SPSS 146

3-2-4 ) انجام آزمون tبه تفکيک سوالات هر فرض 148

1-3-2 -4) انجام آزمون tبرای فرض اول 148

2-3-2 -4 ) انجام آزمون tبرای فرض دوم 149

3-3-2 -4 ) انجام آزمون tبرای فرض سوم 150

4-3-2-4 ) انجام آزمون tبرای فرض چهارم 151

5-3-2 -4 ) مقايسه آزمون tبرای فروض و سوالات 152

جدول ( 4- 17 ) مقايسه نتايج محاسبه مقدار آماره آزمون tدر محيط نرم افزار EXCELبرای فروض اصلی محقق 153

جدول ( 4- 18 ) مقايسه نتايج محاسبه مقدار آماره آزمون tدر محيط نرم افزار EXCELبرای سوالات پرسشنامه 154

3-4 ) جمع بندي نتايج آزمون ها :155

فصل پنجم 156

آزمون فرضیات ، نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات 156

1-5- مقدمه 157

الف- نتایج حاصله از آزمون فرضیه اول پژوهش :158

ب- نتایج حاصله از فرض دوم پژوهش :159

ج- نتایج حاصل از از آزمون فرضیه سوم پژوهش :160

د- نتایج حاصله از آزمون فرض چهارم پژوهش :161

3-5- محدودیت های تحقیق :163

 

فهرست جداول و نمودارها :

 

جدول شماره( 1-3) : سیر تحول جمعیت و نرخ رشد جمعیت روستای مومن آباد (1385-1345)116

جدول شماره (2-3) : تعداد و ابعاد خانوار روستا در سال 85-1345 117

جدول (3-3) : نسبت سنی روستای مومن آباد در سال های 1375 و 1385 117

جدول (4-3) : جمعیت و نسبت جنسی روستا در سال 1385 118

جدول شماره (5-3) : جمعیت 6 ساله و بالاتر روستای مومن آباد بر حسب جنس و وضع سواد در سال 1375 118

جدول شماره (6-3) : ویژگی های جمعیتی روستای لاسجرد در طی سال های مختلف 119

جدول شماره (7-3) : تغییرات زمانی جمعیت و نرخ رشد روستای اعلاء در طی سال های 85-1355 121

جدول شماره(8-3) : ساختار سنی و جنسی جمعیت در سال 1383 122

جدول شماره (9-3) : ترکیب سنی جمعیت روستای اعلاء از 1383-1375 122

جدول شماره : (10-3) وضعیت سواد در سال 75-1385 روستای اعلاء 123

جدول شماره (11-3) : جمعیت روستای رکن آباد از سال 1345 تا 1382 124

جدول شماره: (12-3) روند تحولات جمعیتی روستای خیر آباد و حوزه نفوذ آن در طی دهه های 1385- 1365 125

جدول: (13-3) تعداد شوراها اسلامي روستايي به تفكيك شهرستان، بخش، دهستان در استان سمنان دوره سوم 126

جدول : (14-3) تعداد شوراهای اسلامی روستایی شهرستان سمنان دوره سوم به تفکیک بخش و دهستان 127

جدول : (16-3) تعداد شوراهاي اسلامي روستايي به تفكيك شهرستان، بخش، دهستان در استان سمنان دوره دوم 127

جدول : (17-3) تعداد شوراهاي اسلامي روستايي به تفكيك شهرستان، بخش و دهستان در استان سمنان (دوره دوم)128

جدول شماره : (18-3) تعداد شوراهای اسلامی روستایی شهرستان سمنان به تفکیک پنج روستا128

جدول مقدار بحرانی برای مقدار آماره Zبه تفکيک مقدار خطا135

جدول شماره ( 4 - 1 ) جدول وضعيت تأهل پاسخگويان 137

جدول شماره ( 4 - 2 ) جدول شغل پاسخگويان 138

نمودار (4 – 1 ) نمودار ستونی پاسخ به سوال ميزان تحصيلات 139

جدول شماره ( 4 - 3 ) جدول ميزان تحصيلات پاسخگويان 139

.نمودار (4 –2 ) نمودار پاسخ به سوال ميزان تحصيلات 141

جدول شماره ( 4 - 4 ) جدول سن پاسخگويان 141

نمودار (4 – 3 ) نمودار ستونی پاسخ به سوال سن 142

جدول شماره ( 4 -5 ) جدول درآمد پاسخگويان 143

نمودار (4 – 4 ) نمودار ستونی پاسخ به سوال درآمد 144

2-1-4 ) جداول توافقی روی سوالات عمومی :144

جدول شماره ( 4- 6 ) جدول محل سکونت پاسخگويان به تفکيک وضعيت تأهل 145

نمودار (4 – 5 ) نمودار ستونی محل سکونت پاسخگويان به تفکيک وضعيت تاهل 146

جدول شماره ( 4- 7 ) جدول محل سکونت پاسخگويان به تفکيک شغل 146

جدول شماره ( 4- 8 ) جدول محل سکونت پاسخگويان به تفکيک ميزان تحصيلات 147

جدول شماره ( 4- 9 ) جدول متوسط سن پاسخگويان به تفکيک محل سکونت 148

جدول ( 4- 10 ) نتايج محاسبه مقدار آماره کای دو و احتمال تائيد فرض صفر - EXCEL 149

جدول ( 4- 11 ) نتايج محاسبه مقدار آماره کای دو و احتمال تائيد فرض صفر –SPSS 150

جدول ( 4- 12 ) نتايج محاسبه مقدار آماره آزمون tو احتمال تائيد فرض صفر –SPSS 152

جدول ( 4- 13 ) جدول فراواني پاسخ ها سوالات فرض اول و آزمون برابري ميانگين با عدد 3 توسط نرم افزار EXCEL 155

جدول ( 4- 14 ) جدول فراواني پاسخ ها سوالات فرض دوم و آزمون برابري ميانگين با عدد 3 توسط نرم افزار EXCEL 156

جدول ( 4- 15 ) جدول فراواني پاسخ ها سوالات فرض سوم و آزمون برابري ميانگين با عدد 3 توسط نرم افزار EXCEL 157

جدول ( 4- 16 ) جدول فراواني پاسخ ها سوالات فرض چهارم و آزمون برابري ميانگين با عدد 3 توسط نرم افزار EXCEL 158

جدول ( 4- 17 ) مقايسه نتايج محاسبه مقدار آماره آزمون tدر محيط نرم افزار EXCELبرای فروض اصلی محقق 159

جدول ( 4- 18 ) مقايسه نتايج محاسبه مقدار آماره آزمون tدر محيط نرم افزار EXCELبرای سوالات پرسشنامه 160