عنوان تحقیق: موانع دسترسی زنان بزهکار به عدالت کیفری در نظام کیفری ایران

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 170

توضیح مختصر:

پژوهش حاضر و نيز مطالعه حقوق كيفري تطبيقي حاكي از آن است كه زنان خانوار و ناتوان از نظر مالي و بي سواد و كم‌سواد وقتي در معرض اتهام قرار مي‌گيرند چه براي اثبات بي‌گناهي خود و يا با وجود انجام جرم براي رعايت تشريفات قانوني و برخورداري از عدالت كيفري با موانع بسياري مواجه مي‌شوند و اين موانع در فرآيند رسيدگي كيفري از مرحله تحقيقات پليسي، تعقيب كيفري، دادرسي و صدور و اجراي حكم وجود دارد و از تاثير اين موانع بر سرنوشت و آينده زنان بزهكار نبايد غافل ماند. مي‌توان با تدوين و تصويب قوانين موثر و كارآمد، توجه به تفاوتها و تمايزات دو جنس آموزش و تعليم نيروي پليس ويژه زنان و پليس پيشگيري از جرم، آموزش قضا زدايي و استفاده از كارشناسان، روانشناسان، وكلا، مشاوران حقوقي و جرم شناسان و تشكيل پرونده شخصيت و استفاده از مشاور و مددكار دركنار بزهكاران و متهمان، استفاده از ساز و كارهاي ترميمي و تربيتي، پيش بيني قرارهاي جايگزين، اختصاص شعبي براي رسيدگي به پرونده متهمان و بزهكاران زن، توجه ويژه به شخصيت بزهكاران در هنگام صدور راي، ايجاد سازمانهايي جهت حمايت از زنان بزهكار كه خود به نوعي بزه ديده و آسيب‌پذير مي‌باشند. در این پايان نامه به بررسي موانع دسترسي زنان به عدات کيفري در قوانين جزايي ماهوي اختصاص و همچنين به موانع دسترسي زنان بزهکار به عدالت کيفري در آيين دادرسي کيفري پرداخته شده است و در آخر نتيجه گيري و پيشنهادات ارائه گرديده است .

فهرست مطالب

 

مقدمه

بیان مسئله 2

اهمیت و ضرورت انجام تحقیق 4

پیشینه تحقیق 5

روش تحقیق 6

سوالات تحقیق 6

ساختار تحقیق 6

فصل اول:

موانع دسترسی زنان به عدالت کیفری در قوانین جزایی ماهوی

مبحث اول: ضمانت اجراهای کیفری در مورد زنان بزهکار 12

گفتار اول: زنان و کیفر حبس 12

گفتار دوم: زنان و ضمانت اجراهای جایگزین حبس 13

گفتار سوم: آسیب شناسی ماهوی پاسخ­های نظام عدالت کیفری 18

الف) نبود پاسخ دهی 18

1. نبود پاسخ­دهی قانونی 18

2. نبود پاسخ­دهی اجرایی/ قضایی 18

3. پاسخ دهی صوری/ نمایشی 19

ب) پاسخ­دهی سرکوب گرایانه 20

1. کیفردهنده 20

2. تثبیت کننده 21

3- ناتوان ساز 21

3-1- ممکن نبودن طرح دعوی نزد نظام عدالت کیفری 21

2-3- ناتوانی در مراجعه به مراکز ارائه دهنده خدمات درمانی و حمایتی 22

الف

ج) پاسخ­دهی ناحمایتی و غیرتخصصی 22

1- ترسیم یا اجرای آسیب زای فرآیند دادرسی کیفری 23

2- کمبود یا عدم کفایت پاسخ­های حمایتی درمانی 24

3- کمبود یا نبود کفایت واکنش­های کیفری 24

مبحث دوم: بررسی عدالت نسبت به زنان در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 26

گفتار اول: بررسی تفاوت اجرای حکم قصاص در مورد زن و مرد 27

الف – قانون مجازات اسلامی ایران مصوب 1370 28

1- حکم قرآن در مورد قصاص زن و مرد 30

2- مبنای روایی 32

ب) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 34

1- قاتل و مقتول واحد باشند 35

2- قاتل، واحد و مقتول، متعدد باشند 35

3- قاتلین، متعدد و مقتول، واحد باشند 36

گفتار دوم: حجاب زنان و عدم جرم انگاری حجاب برای مردان 39

الف- مبنای فقهی ماده 864 ق.م.ا. و نقد آن 39

1- نقد ماده 864 ق.م.ا. 40

2- قید «کیفر عمل» 40

3- قید «انظار عمومی» 40

4- قید «جریحه­دار شدن عفت عمومی» 40

5- قید «گناهان کبیره» 41

6- قید «عمل حرام» 42

7- فرق گناه و جرم 42

ب- نقد تبصره ماده 864 ق.م.ا. 43

1- عدم انطباق تبصره ماده 864 ق.م.ا. با شرع 43

2- عدم تناسب مجازات مقرر در تبصره، با سایر قوانین مشابه 44

3- عدم قید جریحه­دار شدن عفت عمومی 44

4- پیشنهاد اصلاح قانون 44

ج- عدم جرم انگاری رعایت حجاب برای مردان 45

گفتار سوم: سن مسئولیت کیفری دختران 46

الف- حذف تعزیر افراد نابالغ 47

ب- مسئولیت نقصان یافته 47

ج- رشد کیفری 49

گفتار چهارم: مجازات تجاوز جنسی 50

گفتار پنجم: دفاع مشروع 51

گفتار ششم: دیه زن 51

الف – دیه نفس مرد مسلمان 52

ب – دیه نفس زن مسلمان 53

گفتار هفتم: قصاص به سبب سقط جنین 55

گفتار هشتم: عدم تنوع در ضمانت اجراهای کیفری 56

فصل دوم:

موانع دسترسی زنان بزهکار به عدالت کیفری در آیین دادرسی کیفری

گفتار اول: نگرش منفی پلیس نسبت به زنان بزهکار 61

الف- اعمال خشونت در هنگام دستگیری و فشار فیزیکی جهت کسب اقرار 64

ب- اعمال خشونت، تهدید، سوء استفاده از قدرت 65

ج- ساز و کارهای حمایتی جهت جلوگیری از سوء استفاده از قدرت 67

گفتار دوم: عدم رعایت حریم خصوصی 70

الف- تأثیر تحصیلات، موقعیت اقتصادی و اجتماعی در واکنش به حفظ حریم خصوصی 71

ب- عدم آگاهی و آموزش کارکنان نهاد کیفری نسبت به رعایت حریم خصوصی 73

مبحث دوم: نارسایی ها و کمبودهای موجود در نهاد دادسرا 76

گفتار اول: فقدان حضور مشاور، مددکاران، فقدان میانجی­گری و تشکیل پرونده شخصیت 77

الف- فقدان حضور مشاور، مددکار 77

ب- فقدان میانجی­گری 79

1- تاریخچه ی میانجی گری 81

2- فرایند میانجی گری 82

2-1. مرحله­ی ارجاع پرونده 83

2-2. مرحله­ی اقدامات پیش از میانجی گری 83

2-3. مرحله ی میانجی گری و گفت و گو 83

2-4. مرحله ی پی گیری نتایج حاصل از میانجی گری 84

3- اصول و مبانی میانجی گری 84

4- اهداف میانجی گری 85

4-1. اهداف میانجی گری کیفری در قبال بزه دیده 85

4-2. اهداف میانجی گری کیفری در قبال بزه کار 86

4-3. اهداف میانجی گری کیفری در قبال جامعه ی محلی 86

4-4. اهداف میانجی گری در قبال نظام عدالت کیفری 87

5- چالش های پیش روی فرایند میانجی گری 87

5-1. مقاومت و مخالفت بازیگران رسمی در عرصه ی اجرای عدالت 88

5-2. آسیب ناشی از اختیاری بودن پذیرش فرایند میانجی گری 88

5-3. فقدان عنصر تجربه و تخصص در مجریان میانجی گری 89

5-4. عدم وجود رویه ی واحد و اختلاف نظر در روش های اجرای میانجی گری 89

5-5. استفاده ابزاری از بزه دیده به نفع بزه کار 90

ج- تشکیل پرونده شخصیت 90

1- مفهوم شخصیت 92

2. پیشینه ی توجه به پرونده ی شخصیت بزه کار 93

3- تفاوت پرونده ی شخصیت و پرونده ی کیفری 94

4- محاسن تشکیل پرونده ی شخصیت 95

4-1. اتخاذ تصمیم منطقی و کنترل بزه کاری 95

4-2. جلب اعتماد مردم 95

4-3. رعایت عدالت 96

4-4. پیشگیری از تکرار جرم 96

4-5- اصلاح بزه کار 96

5- جایگاه پرونده ی شخصیت در حقوق کیفری ایران 97

5-1. مقررات مربوط به پرونده ی شخصیت پیش از پیروزی انقلاب اسلامی 97

5-2. جایگاه پرونده ی شخصیت در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 99

5-3. جایگاه پرونده ی شخصیت در قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب 1378 99

5-4. جایگاه پرونده ی شخصیت در آیین نامه ی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی مصوب 1384 100

5-5. جایگاه پرونده ی شخصیت در قانون آیین دادرسی کیفری جدید 101

گفتار دوم: عدم مداخله وکیل در دادسرا 103

گفتار سوم: نامناسب بودن قرارهای تامینی با موقعیت زنان بزهکار 105

گفتار چهارم: فقر اقتصادی و عدم استقلال مالی زنان بزهکار 109

گفتار پنجم: پیامدهای منفی قرارهای تأمینی منجر به بازداشت و قرار بازداشت 111

مبحث سوم: موانع دسترسی زنان به عدالت کیفری در مرحله رسیدگی و صدور و اجرای حکم 114

گفتار اول: عدم تشکیل پرونده شخصیت، فقدان حضور مشاور، مددکار و وکیل معاضدتی 114

الف: پرونده شخصیت 114

ب: فقدان حضور مشاور و مددکار 116

ج: فقدان حضور وکیل معاضدتی در جریان دادرسی 118

گفتار دوم: تأثیر ایدئولوژی قاضی نسبت به زنان بزهکار بخصوص در جرایم منافی عفت 122

گفتار سوم: موانع دسترسی زنان بزهکار به عدالت کیفری در مرحله اجرای احکام مختلف 124

الف: شلاق 125

ب: عدم کارایی و اثر بخشی مجازات شلاق 126

ج: جزای نقدی، فقدان اثربخشی لازم این مجازات 127

د: نامناسب بودن جزای نقدی با موقعیت زنان بزهکار 128

گفتار چهارم: مجازات زندان و معایب این مجازات در مرحله اجراء برای زنان بزهکار 129

الف: جرم زا بودن محیط زندان 130

ب: ناکارآمدی مجازات زندان 131

ج: کمبود و نبود امکانات بهداشتی، آموزشی، اقتصادی مخصوص زنان بزهکار 133

د: کودکان و مادران زندانی در داخل زندان 135

نتیجه گیری 137

پیشنهادات 139

منابع 141