عنوان تحقیق: طهارت

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 160

قسمتی از متن:

با ظهور اسلام در شبه جزیره عربستان ، تحولی عظیم در تمامی زمینه های زندگی عرب جاهلی بوجود آمد و احکام مربوط به طهارت و نجاست نیز از این دگرگونی بی بهره نبود و اسلام در این زمینه هم شیوه های نو به جهان عرضه داشت .

هر چند تا کنون در کتب فقهی نسبت به قاعده طهارت بحثهای زیادی شده است ولی ابعاد این بحث مهم فقهی بطور جداگانه هیچگاه مد نظر نبوده است .

مبحث اول : مفهوم قاعده

گفتار اول : معنای لغوی قاعده

احمد بن خلیل فرهودی (175هـ.ق)، از یاران امام باقر(ع) و نویسنده العین ، اوّلین کتاب لغت نوشته شده در عرب ، درباره لفظ (قاعده) که از (قعود) به معنای نشستن برگرفته شده ، می نویسد: (قعد ، یقعد ، قعوداً ، خلاف قام… والمقعد والمقعده اللذان لایطیقان المشی… وقعده الرجل مقدار ما اُخذ من الأرض… و ذوالقعده اسم شهر کانت العرب تقعد فیه ثم تحجّ فی ذی الحجه.)[1]

بنابراین ، (قعود) به معنای نشستن است و مرد و زن زمینگیر را (مُقعَد) و مقدار زمینی را که هرکس جا می گیرد ، (قِعدَه الرجل) گویند و چون عرب در ماه ذوالقعده می نشست (از حرکت باز می ایستاد) و در ذوالحجه به حج می رفت ، این ماه را (ذوالقعده) نامیدند.

بدین سان (قعود) توقف و رکون را نیز برمی تابد.کتاب لغت معجم الوسیط (از آخرین نوشتارها در باب لغت )[2] (قعود) را چنین معنی کرده است:

(قعد ـُـ قعوداً جلس من قیام… القاعد عن الأمر من لایهتمّ به أو یتراخی فی إنجازه وفی التنزیل العزیز: (لایستوی القاعدون من المؤمنین غیر اولی الضرر والمجاهدون فی سبیل الله) والمرئه التی انقطعت عن الولد أو عن الحیض او عن الزواج ، ج قواعد و فی التنزیل العزیز: (والقواعد من النساء) و القاعده من البناء أساسه.)[3]

از این گفته نیز آشکار می شود که مفهوم (قعود) همان نشستن است و درباره کسی که از جنگ باز می ماند و سستی می کند ، یا زنی که از ازدواج و فرزنددار شدن فرو می ماند، به گونه مجاز به کار می رود. همچنین (قاعده) پایه ساختمان است که ساختمان را بر آن پی می ریزند.

 

1 . ترتیب العین ، چاپ دفتر انتشارات اسلامی ، ص676

2 . این کتاب لغت به دلایلی از المنجد برتر است: الف. مسلمان بودن مؤلفان آن; ب. شاهد آوردن از آیات قرآن; ج. کمتر بودن دور در تعریف لغات.

 

1 . المعجم الوسیط ، ص 748

 

فهرست مطالب

چکیده........................................................................................................................1

طرح تحقیق..................................................................................................................2

فهرست مطالب.............................................................................................................6

فصل اول : کلیات

مبحث اول : مفهوم قاعده ..........................................................................................11

گفتار اول : معنای لغوی قاعده...................................................................................11

گفتار دوم : تعریف و معنای اصطلاحی قاعده ...........................................................13

مبحث دوم : معنای طهارت‏و بررسی نشاپیدایش.......................................................14

مبحث سوم : تفاوتها و جایگاهها................................................................................18

گفتار اول : تفاوت میان قاعده و اصل........................................................................18

گفتار دوم : جایگاه قواعد فقهی بین فقه و اصول.......................................................22

 

 

فصل دوم : قاعده طهارت

مبحث اول : مدارک قاعده .........................................................................................25

گفتار اول : آیات شریفه رآن......................................................................................25

گفتار دوم : روایات و سیره معصومین.........................................................................28

گفتار سوم : خصوصیات قاعده طهارت......................................................................32

مبحث دوم : جریان قاعده طهارت در شبهات موضوعیه و حکمیه...............................33

گفتار اول : شبهه موضوعیه و حکمیه و تفاوت آنها.....................................................33

گفتار دوم : جریان یا عدم جریان این قاعده در شبهات ذکوره..................................35

مبحث سوم : اصل احتیاط و قاعده طهارت.................................................................37

گفتار اول : جایگاه اصل احتیاط..................................................................................37

گفتار دوم : عدم تعارض اصل احتیاط با قاعده طهارت...............................................42

گفتار سوم : سیره پیامبر اعظم ( ص ) و معصومین ( ع ).............................................45

مبحث چهارم : ارتباط اصول عملی دیگر با قاعده طهارت..........................................46

گفتار اول : استصحاب و قاعده طهارت......................................................................46

گفتار دوم : برائت و قاعده طهارت.............................................................................46

گفتار سوم : اجزاء و قاعده طهارت.............................................................................50

 

فصل سوم : واقعی بودن طهارت و نجاست

مبحث اول : اعتباری بودن طهارت و نجاست.............................................................54

مبحث دوم : عرفی بودن طهارت و نجاست.................................................................55

مبحث سوم : واقعی بودن طهارت و نجاست ..............................................................55

 

فصل چهارم : رابطه قاعده طهارت با دیگر قواعد فقهی

مبحث اول : قاعده طهارت و قاعده حرمت نجاست....................................................65

مبحث دوم : قاعده طهارت و قاعده غلبه.....................................................................67

مبحث سوم : قاعده طهارت و قاعده جب ..................................................................71

 

فصل پنجم : مصادیق اجرای قاعده طهارت

مبحث اول : جواز بهره برداری از پوست مردار...........................................................75

مبحث دوم : طهارت و پاک بودن اهل کتاب...............................................................84

مبحث سوم : نجس بودن نیم خورده کافران................................................................92

مبحث چهارم : حرام بودن هم غذایی با کافران در یک ظرف......................................99

مبحث پنجم : حرمت غذا خوردن در ظرفهای کافران................................................105

مبحث ششم : شستشوی بدن در گندابها....................................................................122

مبحث هفتم : پیوند اعضای انسان ............................................................................130

نتیجه گیری..............................................................................................................143

منابع و مآخذ............................................................................................................145