عنوان تحقیق: شيمي داروئي

فرمت فایل: Word

تعداد صفحات: 82

توضیحات

كلمه فارماتولوجي (Pharmacology– انگليسي) يا فارماكولوژي ( Pharmacologie- فرانسه) از دو واژه يوناني فارماكون (Pharmakon) يعني دارو و لژين (Legein) يعني بحث كردن اقتباس گرديده است. بنابراين فارماكولوژي رشته‌اي از علوم را تشكيل مي‌دهد كه خواص فيزيكي و شيميائي اثرات و موارد استعمال، اشكال داروئي، عوارض و درمان مسموميت و روش و مقدار مصرف تركيبات مختلف داروئي را مورد بحث قرار مي‌دهد.

اين رشته را به فارسي داروشناسي مي‌نامند. تحقيق و تفحص دربارة خواص داروها، يك رشته جديد از علوم پزشكي وداروسازي نيست، بلكه داراي قدمت بسياري مي‌باشد. زيرا، از موقعي كه انسان خلق شد مصرف گياهان گوناگون براي درمان بيماريهاي مختلف آغاز گرديد، و در حقيقت مطالعه و بررسي نباتات طبي از همان موقع بنحوي كه ميسر بود شروع شد، و طي قرنهاي متمادي تنها راهنماي قدما براي تحقيق دربارة تركيبات داروئي، خرافات، موهومات و درك احساسات شخصي بود كه اغلب توام با تشريفات و مراسم خاص انجام مي‌گرفت. مثلأ فيثاغورث، در قرن ششم، تصور مي‌كرد كه نگهداشتن شست (شود) در دست، موجب پيشگيري بيماري صرع مي‌شود. مصرف دارو در گذشته كاملأ آزمايشي و تجربي بود، و بدون آشنائي به طرز اثر آنها، فقط با توجه به خواص درماني ظاهري هر يك، مورد استفاده قرار مي‌گرفت.

چيني‌ها قديم دندانهاي اژدها را براي درمان تشنج مصرف ميكردند و امروزه مسلم شده است كه كلسيم مادة اصلي تشكيل دهندة استخوان، براي معالجه بيماري تتاني (TeTang) بسيار موثر مي‌باشد. سابقأ بيماري گوآتر (Goitre بزرگ شدن غده درقي) را بوسيلة اسفنجهاي طبيعي سوخته معالجه مي‌گردند، و امروزه ما مي‌دانيم كه اسفنج يك نوع حيوان دريائي است كه داراي يد مي‌باشد.

جالينوس پزشك يوناني در قرن دوم ميلادي اثرات درماني تعداد زيادي از گياهان داروئي و فرآوردهاي آنها را، كه بنام كلي تركيبات جالينوسي يا گالينكي (Galenicals) معروف است، مورد بررسي و مطالعه قرار داد و اين تركيبات هنوز هم در داروسازي و درمان شناسي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. در زمان امپراطوري رم قديم، براي اولين مرتبه دانشمنداني مانند ديسكوريدس (Dioscorides) نباتات داروئي را طبقه بندي كردند و مصارف درماني آنها را تعيين نمودند. بعد از انحطاط امپراطوري رم، مركز علم و دانش به خاورميانه منتقل گرديد. دانشمند و فيلسوف عاليقدر، ابوعلي سينا، تحقيقات و مطالعات بسيار ارزنده‌اي دربارة خواص و مصارف داروهاي مختلف انجام داد و كتابها و نوشته‌هايش تا قرن پانزدهم ميلادي مهمترين نتايج اطلاعاتي طبي و داروئي را تشكيل مي‌داد. بررسي علمي دربارة داروها مخصوصأ تعيين مواد موثرة گياهان داروئي و مشخص كردن محل آلكالوئيدها (Alkaloids) و گلوكوزيدها (Glucosides) در آنها فقط از اواخر قرن هفدهم آغاز گرديد.

امروزه طرز تهيه و موارد استعمال درماني هر دارو به طور دقيق و كامل بوسيلة گروهي مركب از كارشناسان علوم پزشكي، داروسازي، بيولوژي، باكتريولوژي، شيمي و فيزيك مشخص و تعيين مي‌شود. فرآوردهاي گياهي خام را ابتدا در آزمايشگاهها بررسي و تجزيه و مواد موثرة آنها را جدا مي‌كنند، سپس گروهي از محققين، ساختمان شيميائي و خواص مواد مزبور را بطور دقيق مشخص ميسازند و روشهاي مناسبي براي تهيه اينگونه تركيبات از راه سنتز تعيين مي‌نمايند. بدين ترتيب، مي‌توان در مدت نسبتأ كوتاه مقدار لازم از داروي مورد نظر را با قيمت ارزانتر از نوع طبيعي آن تهيه كرد، و علاوه بر اين درجة خلوص آنرا نيز به ميزان قابل ملاحظه‌اي بالا برد.