عنوان تحقیق: تعلیم و تربیت

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 75

توضیحات

تعلیم‌وتربیت، هم با دنیای اندیشه‌ها، هم با دنیای فعالیت‌های عملی و هم با دنیای هنر سروکار دارد؛ اما در این حوزه از فعالیت بشری، بیش از هر چیز، به تفکر نیاز است؛ زیرا تفکر در این باره، یک مربی را برای درک جریان‌های فکری، فهم اندیشه‌های تربیتی و نیز چگونگی تعامل آنها با امور عملی، یاری می‌دهد. دیدگاه‌های تربیتی، همواره نقش مؤثری در ایجاد جهت‌گیری‌های کلی برای تربیت داشته‌ و دارند. کسانی که از نوع خاصی از اندیشه‌های تربیتی حمایت می‌کنند، ممکن است فاقد هر گونه کمال فلسفی یا دانشی دربارة منشأ پیدایش چنین تفکراتی باشند[1] اما نباید از نظر دور داشت که اصول و ارزش‌های موجود در نظریات تربیتی، غالبا بر اساس توصیة فلاسفه و اندیشمندان بوده است. بسیاری از ما این نظریه‌ها را واضح و درست می‌پنداریم بی‌آن که در باره‌اشان بی‌اندیشیم؛ بنابراین ممکن است تعداد زیادی از نظریه‌های تربیتی را چشم بسته پذیرفته و حتی به آنها عمل کنیم؛ بی‌آن که در بارة صحت، سقم، کارایی یا ناکارآمدی آنها چیزی بدانیم. از این‌رو دردنیای عمل‌زدة امروز، که به مبانی فکری و نظری فعالیت‌های تربیتی کمتر توجه می‌شود، نارسایی‌های احتمالی موجود در مبانی فعالیت‌های مذکور، در مرحلة تحقق عملی نیز آشکار خواهد شد؛ پس برای برطرف ساختن نقایص عمل تربیت، باید بیش و پیش از هر چیز به نظریة تربیتی اندیشید. در واقع مطالعة ویژگی‌ها، هدف‌ها و روش‌های تربیتیِ مبتنی بر فلسفه‌های اساسی تعلیم‌وتربیت و توجه به آنها در عمل، می‌تواند راه‌گشای اشاعة ارزش‌های معنوی و زدودن خلاء معنوی انسان امروز به شمار آید؛[2] خلائی که متفکران بسیاری در انسان امروز و زندگی او مشاهده کرده و گوش‌زد نموده‌اند و جز با محتوایی غنی و اثربخش پر نمی‌شود. در چنین شرایطی، توجه به مبانی فلسفة تربیتی ادیان الهی، بویژه اسلام، بسیار مهم است. در تربیت اسلامی آن چه تاکنون در گسترة نظر فراهم آمده، عرصه عمل را نیز زیر نفوذ و هدایت خود گرفته است و آن چه در قلمرو عمل به ظهور پیوسته، شکوفایی محدودة نظر را نیز در پی‌آورده است. اکنون تربیت اسلامی -چه در حوزة نظر و چه در حوزة عمل- با پرسش‌های گوناگون برخاسته از مقتضیات عصری جوامع اسلامی روبروست: تربیت اسلامی چیست؟ ویژگی‌های آن؟ غایت؟ هدف؟ محصول؟ روش آن؟ و از همه مهم‌تر تطبیق تمامی این‌ها با مقتضیات عصر حاضر و انسان کنونی است که می‌تواند از جمله مهم‌ترین مسایل این حوزه بشمار آید؟ در حوزة نظر، هر چند تربیت اسلامی، به لحاظ قدمت، معرفتی نسبتا کهن‌سالی است اما چونان دانشی قابل طرح در قالبی آکادمیک، نهال نوپایی است که صرفا در پرتو خلاقیت‌ها و نواندیشی‌های دانشوران به درختی بارور مبدل خواهد شد. آن چه تاکنون در عمل ملاحظه شده‌، از تربیت اسلامی بیش‌ از هر چیز، تصویری دستورالعملی(یعنی بدون اتکاء بر مبانی نظری) ارائه داده است. جستجوی اجمالی در آثار و منابع گردآمده پیرامون تربیت اسلامی، مؤید این مدعاست. شاید یکی از علل شکل‌گیری چنین هویتی، نیاز مبرم مسلمانان -از اعصار گذشته تا عصر حاضر- به تربیت دینی فرزندان خود بر مبنای الگویی اسلامی منبعث از منابع معرفتی(بطور مستقیم) بوده است. تلاشی که اغلب، از توجه به مبانی فلسفی تربیت یعنی نظریه‌پردازی به دور بوده است. مطابق برداشت راقم این سطور از متون اسلامی، تعقل، از چنان جایگاهی برخوردار است تا انجا که می‌توان ادعا کرد: تربیت اسلامی، تربیت عقلانی است یعنی روش اساسی آن، روش عقلانی و هدف اساسی آن، پرورش تعقل است.

 قسمتی از منابع

منابع:

1-اهداف تربيت از ديدگاه اسلام،.
2-نهج البلاغه
3-وسائل الشيعه، محمدبن حسن حر عاملى،
4-اصول اساسى فن تربيت. كاظم ايرانشهر، ص 13- 16.
5- تكاپوگر انديشه ها. محمدتقى جعفرى، گردآوري و تنظيم عبدالله نصرى، ص 269.

6- روزنامه - جام جم - تاريخ شمسی نشر 21/09/1386

7-اسميت فيليپ جي، 1370، ترجمه سعيد بهشتي، فلسفه آموزش و پرورش، انتشارات آستان قدس رضوي

8- بهشتي سعيد، 1377، زمينه اي براي بازانديشي در فلسفه تعليم و تربيت، موسسه نشر ويرايش

9- خليلي سياوش، 1378، مکاتب فلسفي و آراء تربيتي، انتشارات يادواره کتاب، تهران