عنوان پروژه: حق تأليف در فقه اماميه و حقوق موضوعه

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 93

شرح مختصر:

يكي از موضوعاتي كه با رشد و توسعه علم و تكنولوژي در جهان امروزي به وجود آمد و به سرعت به يكي از نقاط مورد توجه انديشمندان مبدل گرديد، حق تأليف يا حقوق مربوط به ايجاد آثار فكري و هنري است. شايد مهمترين عامل به وجود آمدن حق مذكور، پديدة ارتباطات و گسترة دانش مبادلاتي در دنياست كه موجب نقل و انتقال اطلاعات و علوم جوامع مختلف بشري در زمانهاي بسيار كوتاه و محدود گرديد. شبكة جهاني اينترنت از دو طريق به اهميت توجه به حق پديدآوري آثار فكري و هنري دامن زد :

الف ـ تبادل آثار علمي و نظري به وجود آمده در جهان، كه لزوماً حقوق پديدآورندگان در اين ميان مورد التفات بود.

ب ـ تعرض و سوء استفاده‌‌هاي متعدد نسب به اين حقوق، كه دغدغه‌هائي براي پديدآورندگان به وجود آورده بود.

از اين رو نخست در كشورهاي توسعه يافته و مهد اين پديدة نوين اطلاعات و اطلاع‌رساني، و پس از آن در ساير كشورهاي دنيا تدوين و تصويب قوانين و مقرراتي در حفظ حقوق و مالكيت معنوي مؤلفين و پديدآورندگان آثار فكري و هنري آغاز گرديد.

در ايران نيز، سالهاي اخير شاهد تصويب مقرراتي در اين زمينه شده كه البته داراي نقص و كاستيهاي متعددي است.

در حقوق اسلام و فقه اماميه از موضوع "حق تأليف" به صورت خاص، احكام و قواعدي در دست نيست اما اين مبحث مي‌تواند در برخي از ابواب فقهي و تحت عناويني از قبيل "معاوضه بر حقوق"، "حقوق قابل نقل و انتقال"، "حق مالي" و امثال آن مورد بحث و توجه قرار گيرد.

از اين رو در مجموعة حاضر، سعي بر آن داريم كه كليات موضوع و برخي نظرات را با اجمالي از استدلالهاي اقامه شده بر آن مورد بررسي قرار دهيم.

فهرست مطالب

مقدمه............................................................ 1

مبحث اول : مفاهيم ................................... 3

ب ـ حق معنوي مؤلف....................................... 4

مبحث دوم : مشروعيت حق مؤلف....................................... 6

مبحث سوم : پيشينه ادواري حق مؤلف................................ 9

الف ـ عهد باستان.......................................... 9

ب ـ قرون وسطي........................................................... 11

ج ـ عصر جديد (قرن شانزدهم و هفدهم).............................. 12

1- ظهور صنعت چاپ............................................... 12

2- دوران رنسانس..................................................... 13

3- دوران قبل از معاصر........................................ 13

مبحث چهارم : حق تأليف در حقوق موضوعه ايران ....................................... 15

مبحث پنجم : حق مؤلف در كنوانسيونهاي بين‌المللي........................... 20

مبحث ششم : ماهيت حقوقي مؤلف.......................................... 22

بخش اول: حقوق عرفي........................................ 22

الف ـ نظريه ارتباط حق مؤلف با حقوق كار........................ 22

ب ـ نظريه حق مؤلف حقوق فكري................................... 24

ج ـ نظريه تفكيك................................................ 25

د ـ نظريه وحدت........................................ 26

هـ ـ نظريه حقوق طبيعي............................................. 27

و ـ نظريه حقوق شخصي.................................. 27

ز ـ نظريه حقوق اخلاقي ..................................... 28

مبحث هفتم : حق تأليف در حقوق اسلام ......................................... 31

مبحث هشتم : حق معنوي مؤلف در حقوق موضوعه............................ 43

گفتار نخست : خصوصيات حق معنوي مؤلف................................. 43

الف ـ حق معنوي غيرقابل انتقال است..................................... 43

ب ـ حق معنوي محدود به زمان و مكان نيست.......................... 46

ج ـ قابليت استناد................................................ 47

گفتار دوم : انواع حقوق معنوي..................................... 49

بخش اول : حق معنوي مؤلف به اعتبار خودش........................................ 49

الف ـ حق حرمت نام و عنوان مؤلف در زمان حيات مؤلف......................... 49

ب ـ حق حرمت نام و عنوان مؤلف بعد از فوت............................................ 52

بخش دوم : حقوق معنوي به اعتبار تأليف................................................. 55

الف ـ حق انتشار................................................................... 55

ب- حق استرداد........................................................................ 58

گفتار سوم : نحوه حمايت از حق معنوي مؤلف در حقوق موضوعه ايران و كنوانسيون‌هاي بين‌المللي. 60

بخش اول : شرايط حمايت از اثر................................................... 60

الف ـ اصالت ............................................................................. 60

ب ـ مشروعيت ........................................................................... 61

ج ـ ثبت اثر.......................................................................... 61

د ـ اعلان مشخصات................................................................................. 62

بخش دوم : ضمانت اجراي حمايت از حق معنوي مؤلف...................................... 63

الف ـ ضمانت اجراي جزايي.................................................................. 63

1ـ تجاوز به نام و عنوان اثر ........................................................................ 64

2ـ جرم تكثير و نسخه‌برداري بدون اجازه مؤلف....................................... 65

3ـ تحريف و تغيير اثر.............................................................................. 66

ب ـ ضمانت اجرايي مدني................................................................... 68

ج ـ درج مفاد حكم در روزنامه....................................................................... 69

د ـ جلوگيري از نشر ........................................................................... 69

بخش سوم : كنوانسيونهاي بين‌المللي ................................................................ 74

مبحث اول : كنوانسيونهاي بين‌المللي راجع به حق معنوي مؤلف................................. 75

گفتار اول : كنوانسيون برن............................................................... 75

1ـ مقدمه كنوانسيون............................................................................ 77

2ـ مقررات ماهوي.......................................................... 78

3- مقررات ماهوي مربوط به كشورهاي در حال توسعه...................................... 80

4- مقررات مربوط به مجمع و امور مربوط به آن............................................. 82

گفتار دوم : كنوانسيون جهاني حقوق مؤلف ژنو.............................................. 83