عنوان: مبانی نظری و پیشینه تحقیق خودکارآمدی تحصیلی، اختلال اضطراب اجتماعی و جو روانی اجتماعی کلاس

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 67

 

خودکارآمدی از نظریه شناخت اجتماعی آلبرت بندورا (1997) روان شناس مشهور، مشتق شده است که به باورها یا قضاوت­های فرد به توانایی­های خود در انجام وظایف و مسئولیت­ها اشاره دارد. نظریه شناخت اجتماعی مبتنی بر الگوی علی سه جانبه رفتار، محیط و فرد است. این الگو به ارتباط متقابل بین رفتار، اثرات محیطی و عوامل فردی(عوامل شناختی، عاطفی و بیولوژیك) که به ادراک فرد برای توصیف کارکردهای روانشناختی اشاره دارد، تأکید می­کند. بر اساس این نظریه، افراد در یک نظام علّیت سه جانبه بر انگیزش و رفتار خود اثر می­گذارند.

در چارچوب رویکرد شناختی اجتماعی بندورا باورهای خودکارآمدی چنین تعریف شده است: برداشت­هایی که فرد از تواناییهای خویش در انجام یك تکلیف خاص دارد، به گونه­ای که تکلیف مورد نظر به صورت مفید و مؤثر انجام شود یا سطح اعتمادی که فرد بر توانایی خویش در اجرای برخی فعالیت­ها یا موفقیت در برخی عملکردها دارد (بندورا،1997).

 

بر اساس مدل خودکارآمدی برای اینکه شخص برای رسیدن به یک هدف تلاش کند یا با مشکلات مقابله کند باید سه شرط زیر را داشته باشد:

1- شخص معتقد باشد که هدف قابل دستیابی است و با تلاش به هدفش می­رسد.

2- شخص معتقد باشد که مهارت­های لازم برای رسیدن به هدف را دارد.

3- هدف باید ارزش تلاش کردن را داشته باشد (بندورا،1977).

خودکارآمدی همچنین یکی از ویژگی­های شخصیتی و باور درونی می­باشد که بر طرز تفکر و چگونگی رویارویی با مشکلات سلامت هیجانی و در تصمیم­گیری و مقابله با فشار روانی و افسردگی تأثیر می­گذارد(بندورا و همکاران،2003).

در واقع کارآمدی شخصی عبارت است از اعتقاد فرد مبنی برآنکه می­تواند جریانی از رفتار مورد انتظار در یک موقعیت را به طور موفقیت­آمیزی انجام دهد و بنابراین کارآمدی شخصی به عنوان برآورد شخص از نتایج پیامدهای رفتاری تلقی می­شود(محمدی،1383).

باورهای خودکارآمدی می­توانند تأثیرات مثبت و منفی بر روی سلامتی افراد داشته باشند، اگر شما باور داشته باشید که توانایی سازش با موقعیت را دارید، کمتر احساس تنیدگی در آن موقعیت می­کنید، باور مثبت درمورد توانایی­های خود در ارتباط با بیماری و غلبه بر مشکلات همراه آن تأثیرات مثبتی بر سلامت داد(اعرابیان و همکاران،1983).

افراد دارای باورهای خودکارآمدی قویتر، در ارتباط با برطرف نمودن مشکلات روانی قادر به تغییر حالات روانی خود می­باشند، که کسب این متغیر به باورها و تلاش افراد بستگی دارد. همچنین خودکارآمدی نقش میانجی در کاهش نشانه­های افسردگی ایفا می­نماید و اضطراب و افسردگی افراد بالغ را می­توان با افزایش و تقویت باورهای خودکارآمدی کاهش داد(کیم^[1]،2002؛ به نقل از اعرابیان،1383).

انتظارونظریهاسناد،نظریهخودکارآمدیبندورابررویانتظاربرایموفقی متمرکز است.هر چند،بندورامیاندونوعازباورهایانتظارتمایزقایلبود.انتظاراتپیامد،باورهاییاستکهرفتارهایمعینرابهسمتنتایجمعینهدایتخواهدکرد(ماننداعتقادبهاینموضوعکهتمرینعملکردفردرابهبودخواهدبخشید) وباورهاییدراینموردکهفردبهطورمؤثرمی تواندرفتارهایموردنیازبرای ایجا نتایجرا انجامدهد (منمی­توانمتمریناتسختیبرایبرندهشدندرمسابقهبعدیانجامدهم)ایندونوعازباورهایانتظارمتفاوتندزیراافرادمی­توانندباورکنندکهیک رفتارمعیینمنج بهیک نتیجهمعیینخواهد شد (انتظارپیامد) اماممکناست باور نداشته باشند که آنها می­توانند آن رفتار راانجام دهند. (فیسکر^[2] و همکاران،2002).

باورهاي خودكارآمدي به صورت اتفاقي رخ نمي­دهند. بندورا (1997) مطرح مي كند كه باور افراد درباره خودكارآمدي خويش، بخش عمده‌اي از «خودآگاهي^[3] » آنان را تشكيل مي دهد و براي ايجاد و تغيير نظام باورهاي خود كارآمدي چهار منبع مهم تشخيص داده است. اين منابع شامل «تجارب تسلط يابي^[4]»، «تجربه جانشيني^[5]»، «قانع سازي اجتماعي^[6]» و «حالت هاي فيزيولوژيكي^[7]» مي باشند.

[1]-Kim

[2]- Fiske

[3] - self- knowledge

[4] - mastery experiences

[5] - vicarious experience

[6] - social persuasion

[7] - physiological states

فهرست مطالب

خودکارآمدی تحصیلی

تعاریف و ویژگی­های خودکارآمدی

تعیین کننده­های خودکارآمدی

مراحل رشد خودکارآمدی

خودکارآمدی و اضطراب

اختلال اضطراب اجتماعی

تعریف اختلال اضطراب اجتماعی

ملاک­های تشخیصی اختلال اضطراب اجتماعی

شیوع اختلال اضطراب اجتماعی

دوره یا سن شروع اختلال اضطراب اجتماعی

نشانگان روانشناختی اختلال اضطراب اجتماعی

اختلال اضطراب اجتماعی در نوجوانان

دیدگاه­های نظری در باره اضطراب

ديدگاه روان پويايي

ديدگاه رفتارگرایی

ديدگاه شناختی

ديدگاه زيست شناختي

ديدگاه انسان­گرایی

ديدگاه اجتماعی

سبب شناسی اضطراب اجتماعی

نظریه­های روانپویشی

نظریه­های رفتاری

نظریه­های زیستی

دستگاه عصبی خودمختار

انتقال دهنده­های شیمیایی

عوامل ارثی

الگوهای نظری اضطراب اجتماعی

نظریه طرحواره بک

نظریه شبکه متداعی باور

الگوی شناختی کلارک و ولز

الگوی شناختی اضطراب اجتماعی راپی و هیمبرگ

مدل شناختی اضطراب اجتماعی بک،امری و گرینبرگ

جو­روانی-اجتماعی کلاس

تعاریف

انواع جو ­روانی حاکم بر کلاس

ویژگی­های روابط انسانی مطلوب در مدرسه

دو بعد اساسی جو مدرسه

بخش دوم ادبیات پژوهش

تحقیقات انجام شده در خارج از کشور

تحقیقات انجام شده در داخل کشور

منابع