عنوان: مبانی نظری و پیشینه تحقیق اضطراب

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 28

یکی از شایع­ترین اختلالات روانی عصر حاضر اضطراب است، به­طوری­که قرن بیستم را عصر اضطراب خوانده­اند(انجمن روانپزشکی آمریکا^[1]، 2001). اضطراب یک واکنش طبیعی و عادی به فشار­های روانی است و دارای مؤلفه­های جسمی و روانی است. زمانی اضطراب به شکل یک مشکل یا عارضه در می­آید که یک پاسخ غیر واقع بینانه و بی­دلیل به این فشار­ها داشته باشد. در بعضی از موارد اضطراب خود منبع پریشانی می­شود و فرد مضطرب به اضطراب دوباره دچار می­شود(هلن کنرلی^[2]،1384: 15).

«در واقع اضطراب یک مفهوم چند بعدی است که دارای سطوح مختلف بدنی، شناختی، عاطفی، و بین فردی می­باشد. این پدیده در واقع یک علامت هشدار دهنده است. وجود حدی از اضطراب برای حفظ بقا و ادامة حیات فرد لازم و ضروری است و حالت انگیزشی برای فرد دارد؛ اما اگر مقدار آن از حدّ لازم بگذرد موجب به­هم ریختگی سازمان فکری و رفتاری فرد خواهد شد. بنابراین ممکن است ما را از مسیر زندگی خارج کند، به نحوی که مهار زندگی را از دست بدهیم» (جان بزرگی،1388: 35). «در افراد مبتلا به اختلال اضطرابی، افکار مزاحم غالباً به شکل نگرانی از احتمال رویدادها و پیامدهای آتی، با تفسیر فاجعه­آمیز از رویدادهای گذشته در می­آیند که تأکید آنها برجنبه­های منفی، به­ویژه با توجه به اشتباهات احتمالی فرد است. این نگرانی ­های مزاحم و تفسیرهای اغراق آمیز و ناراحت کننده، ویژگی تجربة اضطرابی هستند و اغلب به نظر می­رسد کیفیتی خودکار دارند که بیشتر از خود افراد سرچشمه می­گیرد تا از موقعیت­های زندگی آنها. ویژگی­های اضطراب عبارتند از: احساس عدم اطمینان، درماندگی و برانگیختگی فیزیولوژیکی. شخص مضطرب، از عصبی بودن، تنش، بی­قراری وتحریک پذیری شکایت دارد و اغلب شب­ها به سختی می­خوابد. شخص مضطرب به آسانی خسته می­شود، دلشوره دارد و از سردرد و تنش عضلانی و اشکال در تمرکز رنج می­برد. این افراد نسبت به نشانه­های تهدید بسیار حساس هستند. در چنین افرادی حساسیت زیاد، گوش به­زنگی، و حاضر و آماده بودن برای توجه به تهدیدهای بالقوه مشاهده می­گردد»(ساراسون و ساراسون^[3]، 1390: 307). این توجه و حساسیت زیاد و افراطی موجب گوش به­زنگی در فرد می­شود، یعنی به فرد هشدار می­دهد که خطر در راه است که اگر شدت زیادی داشت باعث می­شود که فرد برای مقابله با آن اقداماتی به عمل آورد مثل الکل، دارو و... . ترس هم به همین ترتیب یک هشدار است ولی باید میان آن و اضطراب تمایزی قائل شد (کاپلان و سادوک^[4]، 2001).

در واقع شاید بتوان گفت اضطراب نوعی ناراحتی و بیمناکی است که گاه با نشانه­های آزار دهنده و ناخوشایندی همراه است و به سه نشانه می­توان فهمید اضطراب نابهنجار است:

1- نگرانی: به کوچک­ترین نکات توجه می­کند و همه چیز را زیر ذره بین قرار می­دهد ولی برای رفع آنها اقدامی نمی­کند.

2- اجتناب: حذر کردن و دوری جستن از موقعیت­های اضطراب آور، وحشت آمیز: اضطراب­، ظرف چند دقیقه شدت می­یابد و نشانه­های آن افزایش می­یابد (طباطبایی­فر،1389).

3- اضطراب: احساس فراگیر و ناخوشایندی است که با علائم جسمی ناشی از دستگاه خودکار مثل سردرد، تعریق، تپش قلب، تنگی نفس، ناراحتی معده، افزایش فشار خون و بی­قراری همراه­ است (کاپلانوسادوک، 2001).

به­بیان دیگر هیجان ناخوشایندي است که با اصطلاحاتی مانند نگرانی، دلشوره، وحشت، ترس بیان می­شود و سبب به­هم ریختگی تعادل فرد می­گردد اضطراب است؛ چراکه فرد دائما به­منظور برقرار کردن تعادل در حال کوشش است. می­توان گفت اضطراب محرکی بسیار قوی است که امکان دارد گاهی مفید و زمانی مضر باشد و این وابسته به درد­ ترس و مقدار خطر دارد که متوجه فرد است (شیهان، 1989 ،ترجمه پور افکار،1368).

به­طور کلی از تعاریف می­توان چنین نتیجه گرفت که اضطراب احساسی رنج­آور یا انتظار خطری که به شیئــی نامعین یا اتفاق مشخصی وابسته نیست.

[1].Ranpzshky Society of America

[2].Helen Knrly

[3].Sarason and Sarason

[4].Kaplan and Sadvk

فهرست مطالب

تعریف اضطراب

علائم اضطراب

علائم رفتاری

علائم فیزیکی

علائم معده-روده­­ای

علائم دستگاه ادراری

علائم تنشی

طبقه­بندی اختلالات اضطرابی

اضطراب تعمیم­یافته

اختلال وحشت­زدگی

اختلالات هراس....

هراس خاص

اختلالات اجتماعی

اختلال وسواس فکری-عملی

اختلال فشار روانی پس آسیبی

بررسی اجمالی پیشینة نظري و سوابق پژوهش

فهرست منابع