عنوان پروپوزال: اثربخشی آموزش گروهی مدیریت استرس بر پرخاشگری، فشار روانی والدگری و سلامت روان مادران کودکان مبتلا به ناتوانی های یادگیری

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 45

اصطلاح "ناتوانی های یادگیری"[1] اولین بار توسط کرک[2] در سال 1963 مطرح شد (وو، هانگ و منگ[3]، 2008؛ نانی و لامینی[4]، 2009). اما تعریفی که اکنون از ناتوانی یادگیری توسط بیشتر محققین مورد پذیرش است در سال 1998 توسط کمیته ی مشترک بین المللی ناتوانی های یادگیری[5] پیشنهاد شد (فریلیچ و شتمن[6]، 2010). مطابق این تعریف، ناتوانی یادگیری به عنوان یک کژکاری ادراک می شود و به مشکلات شناختی، مانند ادراک، خواندن، نوشتن و ریاضیات اشاره دارد (آربچ، گروس- سور، مانور و شالو[7]، 2008؛ کلاسن و لینچ[8]، 2007؛ سیدریدیز[9]، 2007). همچنین کاپلان، سادوک و گرب[10](1994؛ ترجمه ی پورافکاری، 1375) معتقدند که انواع ناتوانی های یادگیری عبارتند از ناتوانی در خواندن[11] که با نقص توانایی برای شناخت واژه ها، خواندن کند و نادرست، فهم ضعیف در غیاب هوش پایین یا نقص حسی قابل ملاحظه مشخص است. ناتوانی در ریاضیات[12] که اساساً عبارتست از ناتوانی انجام مهارت های مربوط به حساب که با توجه به ظرفیت هوشی و سطح آموزش از کسی انتظار می رود و ناتوانی بیان نوشتاری[13] که با مهارت های نگارشی بسیار پایین تر از سطح مورد انتظار، با توجه به سن شخص، ظرفیت هوشی و آموزشی او مشخص است (کاپلان و همکاران، 1994؛ ترجمه ی پورافکاری، 1375). اداره ی آموزش و پرورش ایالات متحده (2000)، شیوع این اختلال را برای دانش آموزان 6 تا 17 سال بین 5 تا 6% تخمین زده است (هیمن و برگر[14]، 2008). با این حال فلچر، کالتر، رچلی و وان[15] (2004؛ به نقل از وو و همکاران، 2008) معتقدند که بسیاری از کارشناسان در این زمینه هنوز درباره ی تعریف ناتوانی یادگیری و معنی دقیق آن به توافق نرسیده اند.

یک کودک با نیازهای ویژه تأثیرات معنی داری روی عملکرد و روابط خانواده دارد و ممکن است تغییراتی را در مسائل روزمره ی خانواده ایجاد کند (هیمن و برگر، 2008). تعدادی از محققین مانند کوین و پاول[16](1985)؛ راچ، اورموند و بارات[17] (1999) و والنتین، مک درموت و اندرسون[18] (1998) مطرح می کنند که والدین کودکان با نیازهای ویژه نسبت به والدین کودکان بدون ناتوانی های ویژه چالش های مراقبتی بسیاری مانند مشکلات سلامتی بیشتر، احساس محدودیت بیشتر، سطوح فشار روانی والدگری یا افسردگی بالاتری را تجربه می کنند (هیمن و برگر، 2008). همچنین نتایج تحقیقی در هنگ کنگ نشان داد که فشار روانی والدین با بیان خشم نسبت به کودک، همبستگی بالایی دارد (لم[19]، 1999، به نقل از شکوهی یکتا، به پژوه، غباری بناب، زمانی و پرند، 1387). به طور کلی تولد یک کودک با ناتوانی، به ویژه ناتوانی ذهنی[20] بر تعامل والدین با یکدیگر، با فرزندان و با کودک معلول تأثیر گذار است. تولد کودک با کم توانی ذهنی، خرده نظام های بیرون از خانواده را تحت تأثیر قرار می دهد، موجب فشار بیشتری در درون نظام خانواده می شود و انسجام و سازگاری درون نظام را به خطر می اندازد. در نتیجه احتمال نارسایی در کارکرد خانواده افزایش می یابد و موجب تنش در خرده نظام های خانواده می شود. این تأثیرات منفی، کودک کم توان ذهنی را نیز شامل خواهد شد (فیسمن و ولف[21]، 1991). پژوهش ها به سه عامل اصلی که ممکن است رشد کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری را تحت تأثیر قرار دهد، ویژگی های کودک، جنبه های خانوادگی و محیط اجتماعی اشاره کرده اند (موریسون و کاسدن[22]، 1997). همچنین تعامل بین والدین و کودکان دارای ناتوانی یادگیری یک تأثیر اساسی روی ادراک اجتماعی و روابط خانواده (ونگ[23]، 2003) و روی رشد اجتماعی کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری دارد (دیسون[24]، 2003). نریمانی، آقا محمدیان و رجبی (1386) معتقدند که وجود کودک ناتوان اغلب صدمات جبران ناپذیری را بر پیکر خانواده وارد می کند و میزان آسیب پذیری خانواده در مقابل این ضایعه گاه آسیب شدیدی به وضعیت سلامت روانی خانواده وارد می کند. خانواده ها نیز مانند هر واحد پایه در جامعه به حمایت همگانی وسیع تری نیاز دارند و باید به اطلاعات مناسبی برای یادگیری مهارت های پرورشی و مراقبت از کودکانشان دسترسی داشته باشند. آموزش گروهی والدین نوعی از تعلیم و تربیت گروهی است که به والدین کمک می کند تا دانش و توانایی های خود را در زمینه پرورش و تربیت کودکان به نحو مطلوب گسترش دهند. برنامه های آموزش زندگی خانوادگی مهارت هایی را به والدین می آموزد که بتوانند نقش مثبت تری را برای کودکانشان ایفا کنند و سبک های سالم زندگی را خود آموخته و به کودکانشان منتقل کنند. به عقیده ی شهرکی پور، کریم زاده و کرامتی (1388) با افزایش توانمندی های والدین، ناتوانی یادگیری کودکان کاهش می یابد. بنابراین هنگامی که مادران درباره ی مشکلات کودکشان آگاهی لازم را کسب کنند، ساز و کارهای مناسبی از خود نشان می دهند و بدون دخالت احساساتشان با فرزندان خود برخورد منطقی می نمایند (مختاری،1387؛ به نقل از شهرکی پور و همکاران، 1388). برنامه ی درمانی مدیریت استرس[25] ترکیبی از تکنیک های آرمیدگی و تکنیک های شناختی – رفتاری است که تحت عنوان مداخله ی مدیریت استرس به شیوه ی شناختی – رفتاری با یکدیگر ادغام شده اند. اهداف طراحی این برنامه عبارتند از: الف) جمع آوری اطلاعات برای افراد در مورد منابع فشار روانی، ماهیت پاسخ های فشار روانی در انسان و انواع راهبردهای مقابله ای که در مواجهه با فشارزاها به کار می روند، ب) آموزش مهارت های کاهش اضطراب، از قبیل آرمیدگی عضلانی تدریجی و تصویر سازی آرامش بخش، ج) تعدیل اصلاح ارزیابی های شناختی ناسازگار با استفاده از بازسازی شناختی، د) ارتقاء مهارت های حل تعارض بین فردی و ارتباطی از طریق آموزش ابرازگری و مدیریت خشم و ه) افزایش دسترسی و استفاده از شبکه های حمایت اجتماعی از طریق مهارت های بین فردی و ارتباطی اصلاح شده (آنتونی، ایرونسون، و اشنایدرمن[26]، 2007؛ ترجمه ی آل محمد، نشاط دوست و جوکار، 1388). نواکو[27] (1975، 1979، 1985؛ به نقل از آیوانیک[28]، 2006) برنامه ی آموزش مدیریت استرس را طراحی کرده است تا افراد همچنین، با آن بتوانند برانگیختگی خود را در موقعیت های خشم مدیریت کنند. بیشتر تحقیقات انجام شده در زمینه ی مدیریت خشم[29]، مبتنی بر نظریه خشم نواکو (1994، 1975) است. این نظریه در سه دهه ی اخیر به طور چشمگیری برای درک و درمان خشم و پرخاشگری استفاده شده است (لیندسی[30] و همکاران، 2004).

[1]-learning disability

[2] -Kirk

[3] -Wu, Huang, & Meng

[4] -Nanni, & Lumini

[5] -national joint committee on learning disabilities

[6]-Freilich, & Shechtman

[7] -Auerbach , Gross-Tsur , Manor, & Shalev

[8] -Klassen, & Lynch

[9]-Sideridis

[10]-Kaplan, Sadock, & Grebb

[11]-reading disorder

[12] -mathematics disorder

[13] -disorder of written expression

[14] -Heiman & Berger

[15]-Fletcher, Coulter, Reschly, & Vaughn

[16] -Quine & Paul

[17] -Roach, Ormond, & Barratt

[18] -Valentine, McDermott, & Anderson

[19] -Lam

[20] -mental disability

[21] -Fisman & Wolf

[22] -Morrison & Cosden

[23] -Wong

[24] -Dyson

[25]-stress management

[26] -Antoni, Ironson, & Schneiderman

[27]-Novaco

[28]-Iwaniec

[29] -anger management

[30] -Lindsay

فهرست مطالب

بیان مسئله

اهمیت و ضرورت پژوهش

هدف پژوهش

سؤال پژوهش

فرضیه های پژوهش

تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها

پیشینه پژوهش

پژوهش های انجام شده در خارج از کشور

پژوهش های انجام شده در داخل کشور

جامعه آماری

نمونه و روش نمونه گیری

طرح پژوهش

روش اجرای پژوهش

برنامه ی جلسات آموزشی

روش تجزیه و تحلیل داده ها

منابع فارسی

منابع انگلیسی